Słownik muzyczny

Setki terminów muzycznych wyjaśnionych prosto: włoskie oznaczenia tempa i dynamiki, zapis nutowy, harmonia, forma oraz techniki gry na gitarze i basie.

A

A piacere Tempo: Wedle upodobania: wykonawca może grać swobodnie, zwłaszcza pod względem tempa, bez ścisłego trzymania się metrum.
A tempo Tempo: Powrót do głównego tempa po zmianie, takiej jak ritardando czy accelerando. Dowiedz się więcej →
Accelerando Tempo: Stopniowe przyspieszanie. Skrót: accel. Dowiedz się więcej →
Acciaccatura Zapis nutowy: Bardzo krótka nutka ozdobna, zapisywana małym drukiem z przekreśloną laseczką, zagrywana „zgnieciona” tuż przed głównym dźwiękiem lub równocześnie z nim.
Ad libitum Tempo: Według uznania wykonawcy: tempo, powtórzenia lub treść można dowolnie wybierać. Skrót: ad lib.; w popie i jazzie może też oznaczać swobodną improwizację.
Adagietto Tempo: Raczej wolno, nieco szybciej niż adagio, około 70-80 BPM. Dowiedz się więcej →
Adagio Tempo: Wolno i spokojnie, około 66-76 BPM. Dowiedz się więcej →
Affettuoso Wyraz: Czule, z ciepłem i uczuciem.
Agitato Wyraz: Wzburzony, niespokojny i podekscytowany.
Akcent Artykulacja: Podkreślenie dźwięku, zagranego głośniej lub mocniejszym atakiem niż sąsiednie. Oznaczany znakiem > nad lub pod nutą.
Akcja strun (action) Gitara: Wysokość strun nad progami. Niska akcja jest wygodniejsza w grze, ale może powodować brzęczenie; wysoka wymaga mocniejszego nacisku palców.
Akompaniament Ogólne: Partia muzyczna wspierająca melodię lub solistę, na przykład akordy na gitarze lub fortepianie.
Akord Harmonia: Trzy lub więcej różnych dźwięków brzmiących razem (lub słyszanych razem jako całość, gdy są rozłożone). Dowiedz się więcej →
Akord arpeggiowany Zapis nutowy: Akord oznaczony pionową falistą linią, co oznacza, że dźwięki należy szybko rozłożyć od dołu do góry zamiast grać je razem.
Akord barre Gitara: Akord, w którym jeden palec dociska kilka lub wszystkie struny na progu, działając jak ruchome siodełko, dzięki czemu jeden kształt akordu można zagrać w dowolnym miejscu gryfu. Dowiedz się więcej →
Akord durowy Harmonia: Trójdźwięk z tercją wielką i kwintą czystą nad prymą (na przykład C-E-G); zwykle odbierany jako jasny lub stabilny. Dowiedz się więcej →
Akord molowy Harmonia: Trójdźwięk z tercją małą i kwintą czystą nad prymą (na przykład A-C-E); zwykle odbierany jako ciemniejszy niż dur. Dowiedz się więcej →
Akord neapolitański Harmonia: Akord durowy zbudowany na obniżonym drugim stopniu skali (bII), zwykle w pierwszym przewrocie, pełniący funkcję akordu przygotowującego dominantę (na przykład Des-dur w C).
Akord otwarty Gitara: Akord w pierwszych kilku progach zawierający jedną lub więcej pustych strun, taki jak C, G, D, Am i E. Dowiedz się więcej →
Akord pożyczony Harmonia: Akord zapożyczony z tonacji lub trybu jednoimiennego, jak iv czy bVII użyte w tonacji durowej. Technikę tę nazywa się wymianą modalną lub mieszaniem modalnym. Dowiedz się więcej →
Akord półzmniejszony Harmonia: Trójdźwięk zmniejszony z septymą małą (na przykład H-D-F-A), zapisywany m7b5 lub z przekreślonym kółkiem. To akord ii w tonacjach molowych. Dowiedz się więcej →
Akord septymowy Harmonia: Trójdźwięk z dodaną septymą nad prymą. Główne rodzaje: septymowy wielki, dominantowy, molowy septymowy, półzmniejszony (m7b5) i zmniejszony septymowy. Dowiedz się więcej →
Akord septymowy dominantowy Harmonia: Trójdźwięk durowy z septymą małą (na przykład G-H-D-F, zapisywany G7). Zawiera tryton i silnie ciąży ku akordowi toniki o kwintę niżej. Dowiedz się więcej →
Akord septymowy molowy (m7) Harmonia: Trójdźwięk molowy z septymą małą (na przykład D-F-A-C, zapisywany Dm7). Dowiedz się więcej →
Akord septymowy wielki (maj7) Harmonia: Trójdźwięk durowy z septymą wielką (na przykład C-E-G-H, zapisywany Cmaj7); gładkie, łagodne brzmienie. Dowiedz się więcej →
Akord septymowy zmniejszony Harmonia: Trójdźwięk zmniejszony z septymą zmniejszoną, zbudowany w całości z nałożonych tercji małych (na przykład H-D-F-As). Jest symetryczny, więc powtarza się co trzy progi. Dowiedz się więcej →
Akord sus (suspendowany) Harmonia: Akord, w którym tercja jest zastąpiona sekundą (sus2) lub kwartą (sus4), dający otwarte, nierozwiązane brzmienie. Dowiedz się więcej →
Akord wspólny (pivot) Harmonia: Akord należący zarówno do starej, jak i nowej tonacji, używany jako płynny most w modulacji.
Akord z basem (slash chord) Harmonia: Symbol akordu taki jak C/E lub D/Fis: litera przed ukośnikiem to akord, litera po nim to dźwięk basowy. Używany dla przewrotów i ruchomych linii basu. Dowiedz się więcej →
Akord z dodanym dźwiękiem (add) Harmonia: Akord z dodatkowym dźwiękiem dodanym bez dźwięków pośrednich, na przykład Cadd9 (C-E-G-D), który ma nonę, ale nie ma septymy. Dowiedz się więcej →
Akord z sekstą zwiększoną Harmonia: Akord przygotowujący dominantę, zawierający interwał seksty zwiększonej, która rozszerza się na zewnątrz do oktawy na dominancie. Typowe odmiany to seksta włoska, francuska i niemiecka.
Akord zmniejszony Harmonia: Trójdźwięk z tercją małą i kwintą zmniejszoną nad prymą (na przykład H-D-F); napięty i niestabilny. Dowiedz się więcej →
Akord zwiększony Harmonia: Trójdźwięk z tercją wielką i kwintą zwiększoną nad prymą (na przykład C-E-Gis); dzieli oktawę na trzy równe tercje wielkie. Dowiedz się więcej →
Alikwot Ogólne: Każda częstotliwość powyżej podstawowej, która brzmi jako część dźwięku muzycznego; część szeregu harmonicznego.
Alla breve Rytm: Metrum przecięte: metrum 2/2, w którym miarą jest półnuta, więc muzykę odczuwa się w dwóch miarach na takt. Zapisywane jako C z pionową kreską. Dowiedz się więcej →
Allargando Tempo: Rozszerzając: zwalniając przy zachowaniu lub zwiększeniu głośności i ciężaru, zwykle przy kulminacji lub zakończeniu. Skrót: allarg. Dowiedz się więcej →
Allegretto Tempo: Umiarkowanie szybko i lekko, nieco wolniej niż allegro, około 100-128 BPM. Dowiedz się więcej →
Allegro Tempo: Szybko, żwawo i jasno, około 120-156 BPM. Najczęstsze oznaczenie szybkich części. Dowiedz się więcej →
Ambitus (zakres) Melodia: Rozpiętość od najniższego do najwyższego dźwięku melodii, głosu lub instrumentu.
Anakruza (przedtakt) Rytm: Jedna lub więcej nut przed pierwszym pełnym taktem utworu lub frazy. Takt przedtaktu jest niepełny, a ostatni takt bywa skrócony, by go zrównoważyć. Dowiedz się więcej →
Analiza cyframi rzymskimi Zapis nutowy: Oznaczanie akordów według stopnia skali ich prymy, takimi jak I, IV, V (wielkie litery dla dur, małe dla moll), tak by progresje można było opisywać niezależnie od tonacji. Dowiedz się więcej →
Andante Tempo: Krokiem spacerowym, umiarkowanie wolno, około 76-108 BPM. Dowiedz się więcej →
Andantino Tempo: Zdrobnienie od andante; dziś zwykle rozumiane jako nieco szybciej niż andante, około 80-108 BPM. Starsze źródła czasem miały na myśli nieco wolniej, więc liczy się kontekst. Dowiedz się więcej →
Animato Wyraz: Ożywiony, żywy; często oznacza lekkie przyspieszenie tempa.
Antycypacja Melodia: Dźwięk spoza akordu, który pojawia się wcześniej, wprowadzając dźwięk następnego akordu tuż przed jego rozpoczęciem.
Appassionato Wyraz: Namiętnie, z intensywnym uczuciem.
Appoggiatura Zapis nutowy: Dźwięk opierany: nuta ozdobna, zwykle o sekundę wyżej lub niżej od głównej, która wypada na mocnej mierze i zabiera część wartości głównej nuty przed rozwiązaniem.
Aranżacja Ogólne: Wersja utworu dostosowana do określonych instrumentów lub głosów, obejmująca decyzje dotyczące partii, układu głosów i struktury.
Arco Artykulacja: Smyczkiem: powrót do gry smyczkiem po fragmencie pizzicato.
Armatura Zapis nutowy: Grupa krzyżyków lub bemoli umieszczona za kluczem, która obowiązuje dla każdego wystąpienia tych dźwięków i wskazuje tonację utworu. Dowiedz się więcej →
Arpeggio Harmonia: Dźwięki akordu zagrane jeden po drugim zamiast razem. Dowiedz się więcej →
Artykulacja Artykulacja: Sposób, w jaki poszczególne dźwięki są zaczynane, podtrzymywane i oddzielane, na przykład legato, staccato lub z akcentem. Oznaczana symbolami nad lub pod nutami.
Assai Tempo: Bardzo, jak w allegro assai (bardzo szybko). Używane głównie z oznaczeniami tempa.
Automat perkusyjny Technologia: Instrument elektroniczny odtwarzający zaprogramowane wzory perkusyjne przy użyciu dźwięków syntetyzowanych lub samplowanych.
A440 Ogólne: Standardowy wzorzec strojenia: dźwięk A powyżej środkowego C (A4) o częstotliwości 440 Hz. Dowiedz się więcej →

B

Backbeat Rytm: Akcent na miarach 2 i 4 w metrum 4/4, zwykle zagrywany werblem; rytmiczny fundament rocka, popu, soulu i wielu innych stylów.
Barwa dźwięku Ogólne: Kolor lub jakość tonu odróżniająca dźwięki o tej samej wysokości i głośności, na przykład flet od skrzypiec.
Bas Albertiego Harmonia: Wzór akompaniamentu z rozłożonych akordów grany w kolejności: najniższy, najwyższy, środkowy, najwyższy (na przykład C-G-E-G), typowy dla muzyki klawiszowej epoki klasycyzmu.
Bas bezprogowy Bas: Gitara basowa z gładką podstrunnicą bez progów, pozwalająca na glissanda i śpiewne brzmienie zbliżone do kontrabasu, ale wymagająca precyzyjnej intonacji.
Bas cyfrowany Zapis nutowy: Barokowy skrót, w którym liczby zapisane pod linią basu wskazują interwały, a tym samym akordy, które należy zagrać nad nią.
Bas pięciostrunowy Bas: Gitara basowa z dodatkową struną, zwykle niskim H poniżej E (H E A D G), rozszerzająca skalę w dół.
Belka Zapis nutowy: Gruba linia łącząca laseczki ósemek lub krótszych wartości, grupująca je według miar dla łatwiejszego czytania. Zastępuje pojedyncze chorągiewki. Dowiedz się więcej →
Bemol Zapis nutowy: Symbol b obniżający dźwięk o jeden półton (jeden próg na gitarze). Dowiedz się więcej →
Bend Gitara: Przepchnięcie lub przeciągnięcie struny w poprzek gryfu w celu podniesienia jej wysokości, zwykle o półton lub cały ton. W tabulaturze oznaczany zakrzywioną strzałką i napisem „full” lub „1/2”. Dowiedz się więcej →
Blue note Melodia: Dźwięk śpiewany lub grany nieco obniżony dla efektu ekspresyjnego, zwłaszcza obniżona tercja, kwinta i septyma w bluesie. Dowiedz się więcej →
BPM Technologia: Uderzenia na minutę (beats per minute): jednostka tempa. 60 BPM oznacza jedną miarę na sekundę. Dowiedz się więcej →
Breakdown Forma: Fragment, w którym większość instrumentów milknie lub aranżacja zostaje okrojona, często po to, by potem odbudować energię.
Bridge Forma: Kontrastowa część, zwykle pojawiająca się raz lub dwa razy, dająca wytchnienie od powtarzanych zwrotek i refrenów. W formie AABA jest to część B.
Brillante Wyraz: Błyskotliwie, jasnym, skrzącym się dźwiękiem.

C

Cadenza Forma: Wirtuozowski fragment solowy, często improwizowany lub w wolnym tempie, zwykle pod koniec części koncertu.
Calando Dynamika: Zanikając: stopniowo ciszej i zwykle także wolniej.
Cała nuta Rytm: Pusta nuta bez laseczki trwająca cztery miary w metrum 4/4. Dowiedz się więcej →
Cały ton Ogólne: Interwał dwóch półtonów, na przykład od C do D. Nazywany też sekundą wielką. Dowiedz się więcej →
Cantabile Wyraz: W stylu śpiewnym: kształtuj melodię płynnie i ekspresyjnie, jak śpiewak.
Cezura Zapis nutowy: Dwie ukośne kreski (często nazywane torami kolejowymi) oznaczające całkowitą pauzę w muzyce przed dalszym ciągiem.
Chorągiewka Zapis nutowy: Zakrzywiony ogonek na laseczce pojedynczej ósemki lub krótszej wartości; każda chorągiewka zmniejsza czas trwania o połowę. Dowiedz się więcej →
Chromatyczny Harmonia: Używający dźwięków spoza bieżącej tonacji lub poruszający się półtonami.
Clave Rytm: Powtarzający się dwutaktowy wzór rytmiczny muzyki afrokubańskiej (na przykład clave son 3-2), wokół którego zorganizowane są pozostałe partie. Także para drewnianych pałeczek, która często go gra.
Click track Technologia: Sygnał metronomu przesyłany do słuchawek wykonawców podczas nagrywania lub koncertów na żywo, aby wszyscy trzymali tempo. Dowiedz się więcej →
Clipping (przesterowanie cyfrowe) Technologia: Zniekształcenie powstające, gdy sygnał przekracza maksymalny poziom, jaki system może obsłużyć; w nagraniach cyfrowych brzmi ostro i należy go unikać.
Coda Zapis nutowy: Końcowa część utworu. W zapisie symbol kody (koło z krzyżykiem) wskazuje, dokąd przeskoczyć, według poleceń takich jak „to coda” czy D.S. al coda.
Col legno Artykulacja: Drewnem: smyczkowcy uderzają lub pocierają struny drewnianą pałeczką smyczka zamiast włosiem.
Colla voce Tempo: Z głosem: akompaniator podąża za elastycznym tempem solisty.
Comping Ogólne: Skrót od accompanying lub complementing: rytmiczne granie akordów za solistą, zwłaszcza w jazzie.
Con anima Wyraz: Z duszą lub z życiem: żywo i z uczuciem.
Con brio Wyraz: Z werwą i zapałem, energicznie.
Con fuoco Wyraz: Z ogniem: ognisty i namiętny.
Con moto Wyraz: Z ruchem: utrzymuj muzykę w ruchu naprzód, nieco szybciej, niż sugerowałoby podstawowe określenie tempa.
Crescendo Dynamika: Stopniowe głośnienie. Zapisywane jako cresc. lub rozwierający się widełkowy znak (<). Dowiedz się więcej →
Częstotliwość Ogólne: Liczba drgań dźwięku na sekundę, mierzona w hercach (Hz). Podwojenie częstotliwości podnosi wysokość dźwięku o oktawę. Dowiedz się więcej →
Częstotliwość próbkowania Technologia: Liczba pomiarów sygnału audio na sekundę przy nagrywaniu cyfrowym, taka jak 44,1 kHz (CD) lub 48 kHz (wideo).
Część cyklu Forma: Zamknięta w sobie część większego dzieła, takiego jak sonata, symfonia lub suita.
Czytanie a vista Ogólne: Wykonywanie zapisanej muzyki od pierwszego spojrzenia, bez wcześniejszego ćwiczenia. Dowiedz się więcej →
Ćwierćnuta Rytm: Pełna nuta z laseczką, trwająca jedną miarę w 4/4. Dowiedz się więcej →

D

Da capo (D.C.) Zapis nutowy: Od głowy: wróć na początek utworu.
Dal segno (D.S.) Zapis nutowy: Od znaku: wróć do symbolu segno i graj od tego miejsca.
DAW Technologia: Cyfrowa stacja robocza audio (digital audio workstation): oprogramowanie do nagrywania, edycji, aranżowania, miksowania i produkcji audio oraz MIDI na komputerze.
Decrescendo Dynamika: Stopniowe cichnięcie. Zapisywane jako decresc. lub zamykający się widełkowy znak (>); znaczy to samo co diminuendo. Dowiedz się więcej →
Decybel Technologia: dB: logarytmiczna jednostka porównywania poziomów dźwięku lub siły sygnału; wzrost o około 10 dB jest odbierany jako mniej więcej dwukrotnie głośniejszy.
Delay Instrumenty: Efekt powtarzający sygnał po ustalonym czasie, tworzący echa. Czas często można zsynchronizować z tempem.
DI box Instrumenty: Skrzynka direct injection: zamienia wysokoimpedancyjny sygnał instrumentu na zbalansowany, niskoimpedancyjny sygnał nadający się do konsolety lub interfejsu audio.
Diagram akordowy Zapis nutowy: Rysunek siatki gryfu pokazujący, gdzie ułożyć palce dla akordu, z kropkami dla naciśniętych dźwięków, O dla pustych strun i X dla strun wyciszonych. Nazywany też pudełkiem akordowym. Dowiedz się więcej →
Diatoniczny Harmonia: Używający wyłącznie dźwięków bieżącej tonacji lub skali. Akordy diatoniczne to te zbudowane z dźwięków samej skali. Dowiedz się więcej →
Diminuendo Dynamika: Stopniowe cichnięcie. Zapisywane jako dim.; odpowiednik decrescendo. Dowiedz się więcej →
Distortion (przester) Instrumenty: Efekt przycinający sygnał audio, dający grubsze, bardziej agresywne i dłużej wybrzmiewające brzmienie niż overdrive.
Divisi Wyraz: Podzielone: muzycy jednej grupy dzielą się na podgrupy, by zagrać osobne dźwięki zapisane w ich partii. Skrót: div.
Dolce Wyraz: Słodko, łagodnym, czułym tonem.
Dominanta Harmonia: Piąty stopień skali i zbudowany na nim akord (V). Tworzy napięcie, które dąży do rozwiązania na tonikę. Dowiedz się więcej →
Dominanta wtórna Harmonia: Akord dominantowy rozwiązujący się na akord diatoniczny inny niż tonika. Zapisywana V/x, na przykład V/V (D7 prowadzące do G w C-dur). Dowiedz się więcej →
Doppio movimento Tempo: Dwa razy szybciej niż poprzednie tempo.
Double-time feel Rytm: Groove sprawiający, że muzyka wydaje się dwa razy szybsza, podczas gdy podstawowe tempo i zmiany akordów pozostają te same.
Downbeat (mocna miara) Rytm: Pierwsza miara taktu, zwykle najmocniejsza. Także ruch dłoni dyrygenta w dół. Dowiedz się więcej →
Drop 2 voicing Harmonia: Czterodźwiękowy układ głosów powstały z układu zwartego przez przeniesienie jego drugiego od góry dźwięku o oktawę w dół. Bardzo popularny w jazzowej gitarze i fortepianie.
Duola Rytm: Dwie nuty zagrane w czasie trzech nut tej samej wartości, używane w metrach złożonych, takich jak 6/8.
Dynamika Dynamika: Głośność lub cichość muzyki oraz oznaczenia, które ją wskazują, takie jak p, mf i f, a także stopniowe zmiany, jak crescendo. Dowiedz się więcej →
Dysonans Harmonia: Zestaw dźwięków brzmiący napięto lub niestabilnie i wydający się wymagać rozwiązania, taki jak sekundy, septymy i tryton. Dowiedz się więcej →
Dźwięk martwy (dead note) Gitara: Perkusyjny dźwięk bez określonej wysokości, uzyskiwany przez uderzenie struny, której dotyka lewa ręka, ale jej nie dociska. W tabulaturze zapisywany jako x. Dowiedz się więcej →
Dźwięk pomocniczy Melodia: Dźwięk spoza akordu o sekundę wyżej lub niżej od dźwięku akordu, który opuszcza go i wraca do tego samego dźwięku akordu.
Dźwięk prowadzący Harmonia: Siódmy stopień skali durowej, o półton poniżej toniki, który silnie ciąży do niej w górę. Dowiedz się więcej →
Dźwięk przejściowy (approach note) Bas: Dźwięk, często o półton powyżej lub poniżej, zagrany tuż przed docelowym dźwiękiem akordu, by płynnie do niego doprowadzić. Niezbędny w liniach walking bass. Dowiedz się więcej →
Dźwignia tremolo (whammy bar) Gitara: Dźwignia przymocowana do ruchomego mostka, która pozwala obniżyć (a w niektórych konstrukcjach podwyższyć) wysokość strun. Nazywana też ramieniem tremolo lub wajchą.
D.C. al coda Zapis nutowy: Wróć na początek, graj do znaku „to coda”, a potem przeskocz do części coda.
D.C. al fine Zapis nutowy: Wróć na początek i graj do słowa Fine.
D.S. al coda Zapis nutowy: Wróć do znaku segno, graj do znaku „to coda”, a potem przeskocz do części coda.
D.S. al fine Zapis nutowy: Wróć do znaku segno i graj do słowa Fine.

E

Economy picking Gitara: Uderzanie kostką, które na jednej strunie jest naprzemienne, ale przy przejściu na sąsiednią strunę w tym samym kierunku używa jednego, kontynuowanego ruchu.
Efekt chorus Instrumenty: Efekt, który miksuje sygnał z lekko opóźnionymi kopiami o zmodulowanej wysokości, sprawiając, że jeden instrument brzmi mieniąco się lub jakby był podwojony.
Ekspozycja Forma: Początkowa część formy sonatowej, przedstawiająca główne tematy, przy czym drugi zwykle w dominancie lub tonacji równoległej durowej.
Energico Wyraz: Energicznie, z werwą.
Enharmoniczny Ogólne: Określenie dźwięków, interwałów lub tonacji, które brzmią tak samo, ale są zapisywane inaczej, takich jak Fis i Ges. Dowiedz się więcej →
EQ (korektor) Technologia: Narzędzie podbijające lub tłumiące określone zakresy częstotliwości, by kształtować brzmienie dźwięku.
Espressivo Wyraz: Ekspresyjnie, z uczuciem. Skrót: espress. lub espr.
Etiuda Forma: Studium: utwór skomponowany w celu rozwijania określonej umiejętności technicznej. Dowiedz się więcej →

F

Faktura Ogólne: Sposób łączenia warstw melodycznych i harmonicznych w muzyce, opisywany jako monofoniczny, homofoniczny lub polifoniczny, a także jako rzadki lub gęsty.
Fermata Zapis nutowy: Symbol (łuk nad kropką) nakazujący wykonawcy przytrzymać dźwięk lub pauzę dłużej niż zapisana wartość, według jego uznania.
Fine Zapis nutowy: Koniec: wskazuje, gdzie kończy się utwór po przeskoku D.C. lub D.S.
Fingerpicking Gitara: Szarpanie strun opuszkami palców lub paznokciami (i kciukiem) zamiast kostką. Nazywane też fingerstyle.
Flażolet naturalny Gitara: Dzwonkowy dźwięk uzyskiwany przez lekkie dotknięcie pustej struny dokładnie nad określonymi progami (takimi jak 12, 7 lub 5) i szarpnięcie, bez dociskania struny.
Flażolet sztuczny Gitara: Flażolet na naciśniętym dźwięku, wydobywany przez dotknięcie struny dłonią uderzającą w określonej odległości powyżej naciśniętego dźwięku (na przykład 12 progów wyżej) podczas szarpnięcia.
Floating thumb Bas: Technika wyciszania na basie, w której kciuk ręki szarpiącej opiera się o niższe struny, poruszając się razem z ręką, by nieużywane struny milczały. Dowiedz się więcej →
Forma Forma: Ogólna struktura utworu: sposób, w jaki jego części są ułożone, powtarzane i kontrastowane.
Forma AABA Forma: Forma piosenki złożona z czterech części, zwykle po osiem taktów: główna część usłyszana dwukrotnie, kontrastowy bridge (B) i powrót A. Nazywana też formą 32-taktową; standard w utworach jazzowych.
Forma dwuczęściowa Forma: Dwuczęściowa struktura AB, w której każda część jest często powtarzana (AABB).
Forma przekomponowana Forma: Forma bez wielkoskalowych powtórzeń: nowa muzyka płynie przez cały czas, podążając za tekstem lub opowieścią.
Forma sonatowa Forma: Główna forma pierwszych części epoki klasycyzmu: ekspozycja przedstawiająca dwa obszary tonalne, przetworzenie rozwijające materiał i repryza powtarzająca oba tematy w tonacji głównej.
Forma trzyczęściowa Forma: Trzyczęściowa struktura ABA, w której pierwsza część wraca po kontrastującej części środkowej.
Forma zwrotkowa Forma: Forma piosenki, w której ta sama muzyka jest powtarzana dla każdej zwrotki tekstu (AAA).
Forte Dynamika: Głośno. Zapisywane f. Dowiedz się więcej →
Fortepian i pianino (instrument) Instrumenty: Instrument klawiszowy, w którym klawisze uruchamiają filcowe młoteczki uderzające w struny; standardowy fortepian ma 88 klawiszy od A0 do C8. Dowiedz się więcej →
Fortepiano Dynamika: Zagraj dźwięk głośno, a zaraz potem cicho. Zapisywane fp. Dowiedz się więcej →
Fortissimo Dynamika: Bardzo głośno. Zapisywane ff. Dowiedz się więcej →
Fortississimo Dynamika: Niezwykle głośno, głośniej niż fortissimo. Zapisywane fff. Dowiedz się więcej →
Fraza Melodia: Zdanie muzyczne: fragment z poczuciem początku i końca, zwykle zamykany kadencją. Frazy mają często cztery lub osiem taktów.
Fuga Forma: Kompozycja kontrapunktyczna, w której temat zostaje wprowadzony przez jeden głos, a następnie naśladowany przez inne głosy na różnych poziomach wysokości.
Fuzz Instrumenty: Skrajna, brzęcząca forma przesteru, mocno ścinająca kształt fali.

G

Gain (wzmocnienie) Technologia: Wielkość wzmocnienia zastosowanego do sygnału, zwłaszcza w stopniu wejściowym. We wzmacniaczach gitarowych wysoki gain wprowadza przedwzmacniacz w przester.
Ghost note Artykulacja: Dźwięk zagrany bardzo cicho lub wyciszony, tak że jest bardziej wyczuwalny niż słyszalny, dodający rytmicznej faktury. Zapisywany w nawiasie lub główką nuty w kształcie x; częsty na perkusji, basie i gitarze.
Giocoso Wyraz: Żartobliwie, wesoło.
Gitara akustyczna Instrumenty: Gitara z pustym pudłem rezonansowym, które wzmacnia dźwięk bez użycia wzmacniacza, zwykle ze stalowymi strunami.
Gitara basowa Instrumenty: Strunowy instrument progowy nastrojony oktawę niżej niż cztery najniższe struny gitary (E A D G), zapewniający niskie pasmo i rytmiczny fundament zespołu. Dowiedz się więcej →
Gitara elektryczna Instrumenty: Gitara używająca przetworników do zamiany drgań strun na sygnał dla wzmacniacza; jej brzmienie w dużej mierze zależy od wzmacniacza i efektów.
Gitara klasyczna Instrumenty: Gitara akustyczna ze strunami nylonowymi i szerokim gryfem, używana w muzyce klasycznej, flamenco i wielu stylach fingerstyle.
Glissando Artykulacja: Ciągłe przesunięcie od jednej wysokości do drugiej. Na fortepianie lub harfie przebiega przez dźwięki pośrednie; na instrumentach bezprogowych lub smyczkowych może być całkowicie płynne.
Głębia bitowa Technologia: Liczba bitów użytych dla każdej próbki audio, określająca zakres dynamiki; 16 bitów dla płyt CD, 24 bity powszechnie przy nagrywaniu.
Główka nuty Zapis nutowy: Owalna część nuty; jej położenie na pięciolinii wskazuje wysokość, a to, czy jest pełna, czy pusta, pomaga pokazać wartość rytmiczną. Dowiedz się więcej →
Grave Tempo: Bardzo wolno i uroczyście, około 25-45 BPM. Opisuje poważny, ciężki charakter, a nie tylko szybkość. Dowiedz się więcej →
Grazioso Wyraz: Z gracją, elegancko.
Groove Rytm: Ogólne rytmiczne wyczucie utworu, tworzone przez współdziałanie sekcji rytmicznej; także powtarzający się wzór rytmiczny, przy którym dobrze się porusza.
Grubość strun (gauge) Gitara: Grubość struny, zwykle podawana w tysięcznych cala. Grubsze struny dają większą głośność i napięcie; cieńsze łatwiej się przeciąga.
Grupa nieregularna (tuplet) Rytm: Każde grupowanie dzielące miarę na liczbę równych części inną, niż normalnie pozwala metrum, takie jak triole, duole, kwintole (5) lub sekstole (6).
Grupetto Zapis nutowy: Ozdobnik okrążający dźwięk główny: dźwięk wyższy, dźwięk główny, dźwięk niższy i znów dźwięk główny. Oznaczany symbolem leżącego S.
Gryf (podstrunnica) Gitara: Przednia powierzchnia szyjki, na której znajdują się progi i na której palcuje się dźwięki. Nazywana też podstrunnicą. Dowiedz się więcej →

H

Half-time feel Rytm: Groove sprawiający, że muzyka wydaje się dwa razy wolniejsza, podczas gdy zmiany akordów zachowują to samo tempo, zwykle przez przeniesienie backbeatu z miar 2 i 4 na miarę 3.
Hammer-on Gitara: Wydobycie wyższego dźwięku na tej samej strunie przez gwałtowne opuszczenie palca lewej ręki na próg, bez ponownego szarpnięcia. W tabulaturze oznaczany literą H. Dowiedz się więcej →
Harmonia Harmonia: Dźwięki brzmiące razem oraz sposób, w jaki akordy są budowane i łączone w czasie. Dowiedz się więcej →
Harmonia funkcyjna Harmonia: Idea, że akordy pełnią role w obrębie tonacji: tonika (spoczynek), subdominanta lub akord przygotowujący dominantę (oddalenie) i dominanta (napięcie dążące do rozwiązania). Dowiedz się więcej →
Hemiola Rytm: Zabieg rytmiczny, w którym dwie grupy po trzy miary zostają ponownie zaakcentowane jako trzy grupy po dwie (lub odwrotnie), na przykład sprawiając, że dwa takty 3/4 brzmią jak jeden takt 3/2.
Homofonia Ogólne: Faktura z jedną główną melodią wspieraną akompaniamentem akordowym.
Hook Forma: Najbardziej chwytliwa, zapadająca w pamięć część piosenki, często w refrenie.
Humbucker Gitara: Przetwornik z dwiema cewkami połączonymi tak, by znosiły szum, dający grubsze, cieplejsze i zwykle głośniejsze brzmienie niż single coil.
Hybrid picking Gitara: Jednoczesne używanie kostki i pozostałych wolnych palców ręki szarpiącej.

I

ii-V-I Harmonia: Progresja od supertoniki przez dominantę do toniki (na przykład Dm7-G7-Cmaj7 w C), najważniejsza kadencja w jazzie. Dowiedz się więcej →
Improwizacja Melodia: Tworzenie muzyki spontanicznie podczas wykonania, zwykle w obrębie danej struktury, takiej jak progresja akordów lub skala.
Instrument transponujący Instrumenty: Instrument, którego zapisane dźwięki różnią się od brzmiącej wysokości, na przykład trąbka lub klarnet w B (brzmiące o sekundę wielką niżej) i gitara (brzmiąca oktawę niżej). Dowiedz się więcej →
Interfejs audio Technologia: Urządzenie łączące mikrofony i instrumenty z komputerem, zamieniające sygnał analogowy na cyfrowy i z powrotem, z niskim opóźnieniem.
Interludium Forma: Fragment instrumentalny między częściami piosenki lub między większymi utworami.
Interwał Ogólne: Odległość między dwoma dźwiękami, nazywana przez numer (sekunda, tercja, kwinta...) i rodzaj (wielki, mały, czysty, zwiększony, zmniejszony). Dowiedz się więcej →
Intonacja Gitara: Jak dokładnie instrument stroi na całym gryfie. Na gitarze reguluje się ją na siodełkach mostka, by dźwięk na 12. progu zgadzał się z flażoletem na 12. progu; dla śpiewaków i smyczkowców oznacza czystość wysokości dźwięku. Dowiedz się więcej →
Intro Forma: Początkowa część piosenki przed pierwszą zwrotką.

K

Kadencja Harmonia: Progresja akordów kończąca frazę lub część, niczym znak interpunkcyjny w muzyce. Dowiedz się więcej →
Kadencja autentyczna Harmonia: Kadencja od dominanty do toniki (V-I). Gdy oba akordy są w postaci zasadniczej, a tonika jest w melodii na górze, jest to kadencja autentyczna doskonała, najmocniejsze zakończenie. Dowiedz się więcej →
Kadencja plagalna Harmonia: Kadencja od subdominanty do toniki (IV-I), często nazywana kadencją „Amen”. Dowiedz się więcej →
Kadencja zwodnicza Harmonia: Kadencja, w której dominanta przechodzi do akordu innego niż tonika, najczęściej vi, zaskakując ucho. Dowiedz się więcej →
Kanon Forma: Utwór, w którym jedna melodia jest dokładnie naśladowana przez inne głosy wchodzące później. Rondo (round) to kanon, który może powtarzać się w nieskończoność.
Kapodaster Gitara: Zacisk zakładany w poprzek gryfu, który podwyższa wysokość wszystkich strun, pozwalając grać znajome kształty akordów otwartych w wyższej tonacji. Dowiedz się więcej →
Kasownik Zapis nutowy: Symbol znoszący wcześniejszy krzyżyk lub bemol, przywracający dźwiękowi niezmienioną wysokość. Dowiedz się więcej →
Klucz Zapis nutowy: Symbol na początku pięciolinii, który określa, jaką wysokość dźwięku reprezentuje każda linia i przestrzeń. Dowiedz się więcej →
Klucz altowy Zapis nutowy: Klucz C ustawiony na środkowej linii pięciolinii, oznaczający ją jako środkowe C. Używany głównie przez altówkę. Dowiedz się więcej →
Klucz basowy Zapis nutowy: Klucz F: jego dwie kropki otaczają czwartą linię od dołu, oznaczając ją jako F poniżej środkowego C. Używany dla gitary basowej, wiolonczeli, lewej ręki pianisty i niskich głosów. Dowiedz się więcej →
Klucz tenorowy Zapis nutowy: Klucz C ustawiony na czwartej linii od dołu, oznaczający ją jako środkowe C. Używany dla wyższych fragmentów wiolonczeli, fagotu i puzonu. Dowiedz się więcej →
Klucz wiolinowy Zapis nutowy: Klucz G: jego zawijas okrąża drugą linię od dołu, oznaczając ją jako G powyżej środkowego C. Używany dla wyższych instrumentów i głosów oraz dla gitary (brzmiącej oktawę niżej). Dowiedz się więcej →
Koło kwintowe Harmonia: Diagram ustawiający dwanaście tonacji tak, że każda jest o kwintę czystą od sąsiednich, pokazujący na pierwszy rzut oka armatury i tonacje blisko spokrewnione. Dowiedz się więcej →
Kompresor Technologia: Urządzenie lub wtyczka zmniejszająca różnicę między głośnymi a cichymi fragmentami sygnału, wyrównująca poziomy i wydłużająca sustain.
Koncert Forma: Utwór na jeden lub więcej instrumentów solowych z orkiestrą, zwykle trzyczęściowy.
Konsonans Harmonia: Zestaw dźwięków brzmiący stabilnie i spokojnie, taki jak oktawy, kwinty, tercje i seksty. Dowiedz się więcej →
Kontrabas Instrumenty: Największy i najniższy instrument smyczkowy, grany smyczkiem lub szarpany; nastrojony E A D G jak gitara basowa.
Kontrapunkt Harmonia: Sztuka łączenia niezależnych linii melodycznych, które brzmią dobrze razem, zachowując własny kształt i rytm.
Kontrmelodia Melodia: Drugorzędna melodia grana jednocześnie z melodią główną, uzupełniająca ją.
Kontroler MIDI Technologia: Klawiatura, pady lub inne urządzenie wysyłające dane MIDI do sterowania oprogramowaniem lub instrumentami sprzętowymi, zwykle samo nie wydając dźwięku.
Kontur melodyczny Melodia: Ogólny kształt melodii: jak się wznosi, opada, tworzy łuk lub pozostaje na jednym poziomie.
Kostka (piórko) Gitara: Mały płaski kawałek plastiku lub innego materiału trzymany w ręce szarpiącej do uderzania strun. Nazywana też piórkiem gitarowym.
Kreska taktowa Zapis nutowy: Pionowa linia przecinająca pięciolinię, dzieląca muzykę na takty. Dowiedz się więcej →
Krok (ruch stopniowy) Melodia: Ruch melodii do sąsiedniego dźwięku skali (półton lub cały ton). Ruch stopniowy nazywa się też ruchem sekundowym. Dowiedz się więcej →
Krzyżyk Zapis nutowy: Symbol # podwyższający dźwięk o jeden półton (jeden próg na gitarze). Dowiedz się więcej →
Kształcenie słuchu Ogólne: Ćwiczenia rozwijające umiejętność rozpoznawania interwałów, akordów, rytmów i melodii ze słuchu. Dowiedz się więcej →
Kwantyzacja Technologia: Automatyczne przesuwanie nagranych dźwięków MIDI lub uderzeń audio do najbliższego punktu siatki rytmicznej, by wyrównać rytm.
Kwinta czysta Ogólne: Interwał siedmiu półtonów, na przykład od C do G; najbardziej konsonansowy interwał po oktawie i podstawa koła kwintowego. Dowiedz się więcej →
Kwinty równoległe Harmonia: Dwa głosy poruszające się w tym samym kierunku przy zachowaniu odległości kwinty czystej. Unikane w klasycznym prowadzeniu głosów, ale kluczowe dla rocka opartego na power chordach. Dowiedz się więcej →

L

Lamentoso Wyraz: Lamentując, żałośnie i smutno.
Larghetto Tempo: Raczej szeroko; nieco mniej wolno niż largo, około 60-66 BPM. Dowiedz się więcej →
Larghissimo Tempo: Najwolniejsze oznaczenie tempa: ekstremalnie wolno, około 24 BPM lub mniej. Dowiedz się więcej →
Largo Tempo: Bardzo wolno i szeroko, około 40-60 BPM. Dowiedz się więcej →
Laseczka Zapis nutowy: Pionowa linia przyczepiona do główki nuty przy wszystkich nutach krótszych niż cała nuta. Dowiedz się więcej →
Latencja (opóźnienie) Technologia: Opóźnienie między zagraniem dźwięku a usłyszeniem go z powrotem przez system cyfrowy. Niska latencja (kilka milisekund) jest niezbędna przy nagrywaniu i odsłuchu na żywo.
Lead sheet Zapis nutowy: Zwięzły zapis pokazujący tylko melodię, symbole akordów i czasem tekst; muzycy tworzą na jego podstawie własny akompaniament. Standard w jazzie i popie.
Legato Artykulacja: Płynnie, w połączeniu, bez słyszalnej przerwy między dźwiękami. Zwykle oznaczane łukiem legato.
Leggiero Wyraz: Lekko, delikatnym dotykiem. Pisane też leggero.
Lento Tempo: Wolno, około 45-60 BPM; zbliżone szybkością do largo, ale bez poczucia rozmachu. Dowiedz się więcej →
Lick Melodia: Krótka fraza melodyczna lub gotowy wzór używany w solówkach i improwizacji.
Linia dodana Zapis nutowy: Krótka dodatkowa linia dodana nad lub pod pięciolinią, by zapisać dźwięki wykraczające poza jej skalę. Dowiedz się więcej →
Loco Zapis nutowy: Na miejscu: powrót do zapisanej wysokości po fragmencie z ottavą.
Looper Instrumenty: Pedał lub oprogramowanie, które nagrywa frazę i odtwarza ją w pętli, byś mógł nakładać partie lub ćwiczyć na jej tle.
L'istesso tempo Tempo: To samo tempo: miara zachowuje tę samą szybkość, mimo że zmienia się metrum lub jednostka miary. Dowiedz się więcej →

Ł

Łuk legato Artykulacja: Zakrzywiona linia nad lub pod dwiema lub więcej różnymi nutami, oznaczająca granie ich legato. Na gitarze często oznacza użycie hammer-onów lub pull-offów; dla dęciaków: nie atakować ponownie językiem.
Łuk przedłużający Zapis nutowy: Zakrzywiona linia łącząca dwie nuty o tej samej wysokości: graj je jako jedną nutę, której czas trwania jest ich sumą. Dowiedz się więcej →

M

Ma non troppo Tempo: Ale nie za bardzo, jak w allegro ma non troppo (szybko, ale nie za szybko).
Maestoso Wyraz: Majestatycznie, w sposób dostojny i uroczysty.
Marcato Artykulacja: Zaznaczając: mocno akcentowane, z większą siłą niż zwykły akcent. Oznaczane znakiem ^ nad nutą.
Mastering Technologia: Końcowy etap produkcji audio, przygotowujący zmiksowany utwór do wydania przez korektę ogólnego brzmienia, głośności i spójności między utworami.
Medianta Harmonia: Trzeci stopień skali i zbudowany na nim akord (iii w durze). Dowiedz się więcej →
Melodia Melodia: Ciąg pojedynczych dźwięków słyszany jako rozpoznawalna linia muzyczna, łącząca wysokość i rytm.
Meno mosso Tempo: Mniej ruchliwie: nieco wolniej niż poprzednie tempo. Dowiedz się więcej →
Menzura Instrumenty: Drgająca długość strun od siodełka do siodełka mostka, która wpływa na napięcie strun i odstępy między progami; na przykład około 25,5 cala (648 mm) w wielu gitarach elektrycznych i 34 cale (864 mm) w standardowym basie.
Mesto Wyraz: Smutno, żałobnie.
Metronom Instrumenty: Urządzenie lub aplikacja wytwarzająca stałe kliknięcie w wybranym tempie, używana do ćwiczenia utrzymywania tempa. Dowiedz się więcej →
Metrum Rytm: Organizacja miar w powtarzający się wzór mocnych i słabych miar, pokazywany przez oznaczenie metrum. Dowiedz się więcej →
Metrum czterodzielne Rytm: Metrum z czterema miarami na takt, takie jak 4/4 lub 12/8. Dowiedz się więcej →
Metrum dwudzielne Rytm: Metrum z dwiema miarami na takt, takie jak 2/4, 2/2 lub 6/8. Dowiedz się więcej →
Metrum nieparzyste (nieregularne) Rytm: Metrum z nieregularną liczbą miar lub nierównym grupowaniem miar, takie jak 5/4 czy 7/8 (często odczuwane jako 2+2+3). Nazywane też metrum asymetrycznym. Dowiedz się więcej →
Metrum proste Rytm: Metrum, w którym każda miara dzieli się naturalnie na dwie równe części, takie jak 2/4, 3/4 i 4/4. Dowiedz się więcej →
Metrum trójdzielne Rytm: Metrum z trzema miarami na takt, takie jak 3/4 (walc) lub 9/8. Dowiedz się więcej →
Metrum złożone Rytm: Metrum, w którym każda miara dzieli się naturalnie na trzy równe części, takie jak 6/8 (dwie miary w ćwierćnutach z kropką), 9/8 i 12/8. Dowiedz się więcej →
Metrum zwykłe (common time) Rytm: Inna nazwa 4/4, zapisywana symbolem C zamiast cyfr. Dowiedz się więcej →
Mezzo-forte Dynamika: Średnio głośno, nieco ciszej niż forte. Zapisywane mf. Dowiedz się więcej →
Mezzo-piano Dynamika: Średnio cicho, nieco głośniej niż piano. Zapisywane mp. Dowiedz się więcej →
Miara (beat) Rytm: Stały puls, do którego wybijasz rytm stopą; podstawowa jednostka czasu w muzyce. Dowiedz się więcej →
MIDI Technologia: Musical Instrument Digital Interface: standardowy protokół przesyłający dane wykonania, takie jak dźwięki, dynamika i ruchy kontrolerów, między instrumentami a komputerami. Przenosi instrukcje, a nie dźwięk.
Miksowanie Technologia: Łączenie nagranych ścieżek w końcową wersję stereo (lub przestrzenną) przez wyrównanie poziomów oraz zastosowanie EQ, panoramy, kompresji i efektów.
Misterioso Wyraz: Tajemniczo.
Moderato Tempo: W umiarkowanym tempie, około 108-120 BPM. Często łączone z innymi słowami, jak w allegro moderato (umiarkowanie szybko). Dowiedz się więcej →
Modulacja Harmonia: Przejście z jednej tonacji do drugiej w obrębie utworu, tak że ustanawia się nowa tonika. Dowiedz się więcej →
Molto Tempo: Bardzo lub dużo, jak w molto allegro (bardzo szybko) lub molto rit. (mocno zwolnij).
Monofonia Ogólne: Faktura składająca się z jednej linii melodycznej bez akompaniamentu.
Mordent Zapis nutowy: Szybki ozdobnik: dźwięk główny, dźwięk o sekundę wyżej (mordent górny) lub niżej (mordent dolny) i z powrotem dźwięk główny.
Morendo Dynamika: Zamierając: stopniowo ciszej i często wolniej, aż dźwięk prawie zaniknie.
Motyw Melodia: Krótka, charakterystyczna myśl muzyczna z kilku dźwięków, powtarzana i rozwijana w całym utworze.

N

Nagrywanie wielościeżkowe Technologia: Nagrywanie osobnych instrumentów lub podejść na oddzielnych ścieżkach, by każdą można było edytować i miksować niezależnie.
Napięcie Harmonia: Poczucie niestabilności, które sprawia, że muzyka chce iść dalej, tworzone przez dysonans lub dominantę; także nazwa rozszerzeń akordów, takich jak 9, 11 i 13.
Napięcie alterowane Harmonia: Rozszerzenie lub kwinta podwyższona albo obniżona o półton, takie jak b9, #9, #11, b5/#5 czy b13, zwykle na akordach dominantowych, aby dodać napięcia. Dowiedz się więcej →
Naprzemienne uderzanie kostką (alternate picking) Gitara: Technika uderzania kostką, w której ściśle na przemian wykonuje się ruchy w dół i w górę, niezależnie od zmiany struny. Dowiedz się więcej →
Niente Dynamika: Nic: używane z decrescendo oznacza wyciszenie do całkowitej ciszy (al niente), a z crescendo rozpoczęcie od ciszy (dal niente).
Non legato Artykulacja: Niepołączone, ale nie tak krótkie jak staccato: każdy dźwięk jest lekko oddzielony.
Notacja naukowa wysokości dźwięków Zapis nutowy: System nazewnictwa dodający numer oktawy do nazwy literowej, taki jak A4 (440 Hz) lub C4 (środkowe C). Numer rośnie przy każdym C. Dowiedz się więcej →
Nuta przejściowa (passing tone) Melodia: Dźwięk spoza akordu, który łączy dwa dźwięki akordu stopniowo, wypełniając przestrzeń między nimi.
Nuta z kropką Zapis nutowy: Kropka po nucie lub pauzie dodaje połowę jej wartości: półnuta z kropką trwa trzy miary w 4/4. Druga kropka (podwójna kropka) dodaje kolejną ćwierć pierwotnej wartości. Dowiedz się więcej →
Nuta (dźwięk) Ogólne: Pojedynczy dźwięk muzyczny o określonej wysokości i czasie trwania lub symbol, który go przedstawia. Dowiedz się więcej →

O

Offbeat Rytm: Części taktu między głównymi miarami, takie jak „i” każdej miary przy ósemkach. Dowiedz się więcej →
Okres Forma: Dwie frazy tworzące parę, poprzednik (pytanie) i następnik (odpowiedź), przy czym druga kończy się mocniejszą kadencją.
Oktawa Ogólne: Interwał między jednym dźwiękiem a następnym dźwiękiem o tej samej nazwie, dwanaście półtonów wyżej lub niżej. Wyższy dźwięk ma dwukrotnie większą częstotliwość. Dowiedz się więcej →
Opóźnienie (suspensja) Melodia: Dźwięk przetrzymany z poprzedniego akordu do nowego, w którym jest dysonansem, a następnie rozwiązany w dół stopniowo.
Ostinato Melodia: Krótki wzór muzyczny uporczywie powtarzany, często w basie, podczas gdy pozostałe partie się zmieniają.
Ottava (8va) Zapis nutowy: Zagraj nuty objęte nawiasem oktawę wyżej (8va nad pięciolinią) lub oktawę niżej (8vb pod pięciolinią), unikając wielu linii dodanych. 15ma oznacza dwie oktawy.
Outro Forma: Końcowa część piosenki; często powtórzenie refrenu lub wyciszenie.
Overdrive Instrumenty: Łagodny, ciepły przester powstający przez przesterowanie wzmacniacza lub kostki poza zakres czystego brzmienia, reagujący na siłę, z jaką grasz.
Overdub Technologia: Nagrywanie nowej partii na już nagranych ścieżkach przy jednoczesnym ich odsłuchiwaniu.
Ozdobnik Melodia: Ozdoba dodana do dźwięku melodii, taka jak tryl, mordent, grupetto lub przednutka.
Oznaczenie metronomiczne Tempo: Wskazanie tempa, takie jak „ćwierćnuta = 96”, które określa dokładnie, ile miar danej wartości nutowej przypada na minutę. W starszych partyturach bywa zapisywane jako M.M. (Metronom Maelzla). Dowiedz się więcej →
Oznaczenie metrum Zapis nutowy: Dwie liczby jedna nad drugą na początku utworu: górna mówi, ile miar jest w każdym takcie, dolna, jaka wartość nutowa otrzymuje jedną miarę (4 = ćwierćnuta, 8 = ósemka). Dowiedz się więcej →
Ósemka Rytm: Pełna nuta z jedną chorągiewką lub belką, trwająca połowę ćwierćnuty. Dowiedz się więcej →

P

Palm muting Gitara: Lekkie oparcie boku dłoni uderzającej o struny blisko mostka, aby uzyskać ciasny, perkusyjny, wyciszony dźwięk. W tabulaturze oznaczany P.M.
Pamięć mięśniowa Ogólne: Zdolność do automatycznego wykonywania ruchów po powtórzeniach; najskuteczniej budowana przez powolne, dokładne ćwiczenie. Dowiedz się więcej →
Panoramowanie Technologia: Umieszczanie dźwięku między lewym a prawym głośnikiem w miksie stereo.
Partytura Zapis nutowy: Zapis muzyczny pokazujący wszystkie partie utworu razem, po jednej pięciolinii (lub grupie pięcioliniowej) na instrument lub głos.
Pauza Zapis nutowy: Symbol ciszy o określonym czasie trwania. Każda wartość nutowa ma odpowiadającą jej pauzę. Dowiedz się więcej →
Pauza wielotaktowa Zapis nutowy: Gruby poziomy pasek z liczbą nad nim, pokazujący, ile pełnych taktów pauzy należy odliczyć.
Pedał efektowy (kostka) Instrumenty: Obsługiwane stopą urządzenie umieszczane między instrumentem a wzmacniaczem, zmieniające brzmienie, na przykład przez przester, delay lub chorus. Nazywane też stompboxem.
Pedał sustain Instrumenty: Prawy pedał fortepianu (lub przełącznik nożny przy klawiszach), który unosi tłumiki, tak że dźwięki wybrzmiewają po puszczeniu klawiszy.
Perdendosi Dynamika: Gubiąc się: stopniowo zanikając do zera.
Pesante Wyraz: Ciężko, z naciskiem na każdy dźwięk.
Pętla (loop) Technologia: Fragment audio lub MIDI powtarzany bez przerwy; także technika ćwiczenia polegająca na powtarzaniu trudnego fragmentu.
Pianissimo Dynamika: Bardzo cicho. Zapisywane pp. Dowiedz się więcej →
Pianississimo Dynamika: Niezwykle cicho, ciszej niż pianissimo. Zapisywane ppp. Dowiedz się więcej →
Piano (p) Dynamika: Cicho. Zapisywane p. (Nazwa instrumentu to skrót od pianoforte, cicho-głośno.) Dowiedz się więcej →
Pięciolinia Zapis nutowy: Zestaw pięciu poziomych linii i czterech przestrzeni, na których zapisuje się nuty; wyższe położenia oznaczają wyższe dźwięki. Dowiedz się więcej →
Pinch harmonic Gitara: Piszczący flażolet uzyskiwany przez pozwolenie, by bok kciuka ręki szarpiącej musnął strunę tuż po uderzeniu jej kostką. Częsty w rocku i metalu z przesterem.
Pizzicato Artykulacja: Na smyczkowych instrumentach: szarpanie strun palcami zamiast używania smyczka. Skrót: pizz.
Più mosso Tempo: Bardziej ruchliwie: nieco szybciej niż poprzednie tempo. Dowiedz się więcej →
Pocket Rytm: Granie „w pocket” oznacza ścisłe i stałe zgranie z groovem, zwłaszcza basu z perkusją. Dowiedz się więcej →
Poco Tempo: Trochę. Modyfikuje inne określenie, jak w poco rit. (trochę zwolnij) lub poco più mosso (trochę szybciej).
Poco a poco Tempo: Stopniowo: wskazana zmiana (na przykład crescendo lub accelerando) następuje stopniowo.
Podwójna kreska taktowa Zapis nutowy: Dwie pionowe linie oznaczające koniec części. Cienka linia, po której następuje gruba (kreska końcowa), oznacza koniec utworu.
Podwójny bemol Zapis nutowy: Symbol bb obniżający dźwięk o dwa półtony, na przykład H z podwójnym bemolem brzmi jak A.
Podwójny dźwięk (double stop) Gitara: Granie dwóch dźwięków jednocześnie, zwykle na sąsiednich strunach.
Podwójny krzyżyk Zapis nutowy: Symbol (w kształcie litery x) podwyższający dźwięk o dwa półtony, na przykład F z podwójnym krzyżykiem brzmi jak G.
Podział miary Rytm: Dzielenie miary na mniejsze równe części (ósemki, triole, szesnastki) i odczuwanie ich podczas grania, co czyni rytm dokładniejszym. Dowiedz się więcej →
Pogłos (reverb) Instrumenty: Efekt symulujący odbicia w pokoju, sali lub sprężynie, dodający poczucia przestrzeni.
Polifonia Ogólne: Faktura dwóch lub więcej niezależnych linii melodycznych brzmiących jednocześnie.
Polimetria Rytm: Dwa lub więcej metrów używanych jednocześnie, na przykład trzymiarowy wzór powtarzany na tle czteromiarowego, przez co partie zbiegają się ponownie dopiero co 12 miar.
Polirytmia Rytm: Dwa lub więcej sprzecznych rytmów granych jednocześnie, takich jak trzy przeciw dwóm, w których grupowania nie mają wspólnego podziału. Nazywana też rytmem krzyżowym.
Pop (technika basowa) Bas: Technika basowa, w której palec zaczepia się pod struną i odciąga ją tak, by odskoczyła z trzaskiem o progi, zwykle używana razem ze slapem. Dowiedz się więcej →
Portamento Artykulacja: Płynne, ekspresyjne przesunięcie między dwoma dźwiękami, zwykle krótkie, częste w śpiewie i grze na smyczkach.
Portato Artykulacja: Pomiędzy legato a staccato: dźwięki są delikatnie oddzielone, ale zachowują płynność. Oznaczane kropkami lub kreskami tenuto pod łukiem; nazywane też mezzo-staccato.
Postać zasadnicza Harmonia: Akord z prymą jako najniższym dźwiękiem. Dowiedz się więcej →
Power chord Harmonia: Dwudźwiękowy akord z prymy i kwinty (często z dodaną oktawą), zapisywany jako C5. Nie ma tercji, więc nie jest ani durowy, ani molowy; podstawa gitary rockowej. Dowiedz się więcej →
Pozycja skali Gitara: Wzór palcowania pokrywający skalę w obrębie około czterech lub pięciu progów, nazywany też pudełkiem; kilka pozycji razem pokrywa cały gryf. Dowiedz się więcej →
Półnuta Rytm: Pusta nuta z laseczką, trwająca połowę całej nuty: dwie miary w 4/4. Dowiedz się więcej →
Półton Ogólne: Najmniejszy interwał w muzyce zachodniej: odległość między sąsiednimi klawiszami fortepianu lub sąsiednimi progami. Dowiedz się więcej →
Półzamknięcie Harmonia: Kadencja kończąca się na dominancie (V), brzmiąca jak przecinek lub pytanie, które wymaga ciągu dalszego. Dowiedz się więcej →
Prestissimo Tempo: Tak szybko, jak to możliwe; najszybsze standardowe oznaczenie tempa, powyżej około 200 BPM. Dowiedz się więcej →
Presto Tempo: Bardzo szybko, około 168-200 BPM. Dowiedz się więcej →
Pre-bend Gitara: Przeciągnięcie struny do docelowej wysokości przed jej uderzeniem, a potem zwykle zwolnienie, by opadła do niższego dźwięku.
Pre-chorus Forma: Krótka część między zwrotką a refrenem, która buduje oczekiwanie na refren.
Pręt kotwiący (truss rod) Gitara: Regulowany metalowy pręt wewnątrz gryfu, który przeciwdziała napięciu strun i kontroluje wygięcie gryfu.
Progresja akordów Harmonia: Ciąg akordów, często opisywany cyframi rzymskimi, takimi jak I-V-vi-IV. Dowiedz się więcej →
Prowadzenie głosów Harmonia: Sposób, w jaki poszczególne dźwięki kolejnych akordów przechodzą z jednego do następnego. Dobre prowadzenie głosów preferuje małe kroki i wspólne dźwięki dla płynnych połączeń.
Próg Gitara: Metalowy pasek w poprzek podstrunnicy; dociśnięcie struny tuż za progiem skraca ją, by zabrzmiała określona wysokość. Każdy próg to jeden półton. Dowiedz się więcej →
Przednutka Zapis nutowy: Mała nuta ozdobna zapisywana przed główną nutą; zajmuje bardzo mało czasu i nie jest liczona do rytmu taktu.
Przetwornik Gitara: Urządzenie pod strunami gitary elektrycznej lub basowej, które zamienia drgania strun na sygnał elektryczny dla wzmacniacza.
Przetwornik single coil Gitara: Przetwornik z jedną cewką drutu, dający jasne, czyste brzmienie, ale podatny na elektryczny szum.
Przetworzenie Forma: Środkowa część formy sonatowej, w której tematy są rozbijane, przekształcane i prowadzone przez kilka tonacji.
Przewrót Harmonia: Akord ułożony tak, że w basie jest dźwięk inny niż pryma. Pierwszy przewrót ma w basie tercję, drugi kwintę, trzeci septymę. Dowiedz się więcej →
Pull-off Gitara: Wydobycie niższego dźwięku na tej samej strunie przez zdjęcie palca lewej ręki ze struny lekkim szarpnięciem w bok, bez ponownego uderzenia. W tabulaturze oznaczany P. Dowiedz się więcej →
Puls Rytm: Regularny, powracający strumień miar leżący u podstaw muzyki, odczuwalny nawet wtedy, gdy nie gra żaden dźwięk. Dowiedz się więcej →
Punkt organowy (pedał) Harmonia: Dźwięk podtrzymywany lub powtarzany (zwykle w basie), podczas gdy harmonia nad nim się zmienia, często tworząc napięcie, a potem rozładowanie.
Push (antycypacja rytmiczna) Rytm: Zagranie akordu lub dźwięku nieco przed miarą, na której normalnie by wypadł, zwykle ósemkę wcześniej i przewiązanego, co tworzy napęd do przodu.
Pusta struna Gitara: Struna grana bez naciśnięcia progu; w tabulaturze oznaczana 0. Dowiedz się więcej →
Pytanie i odpowiedź (call and response) Melodia: Wzór, w którym jedna fraza muzyczna (pytanie) otrzymuje odpowiedź od innego wykonawcy lub grupy. Głęboko zakorzeniony w muzyce afrykańskiej i afroamerykańskiej.

R

Raking Bas: Używanie tego samego palca szarpiącego do kolejnych dźwięków przy przejściu na następną niższą (grubszą) strunę: po uderzeniu z oparciem palec już tam jest, co oszczędza ruch w liniach zstępujących.
Rallentando Tempo: Stopniowe zwalnianie, często z poczuciem odprężenia. Skrót: rall.; w praktyce używane podobnie jak ritardando. Dowiedz się więcej →
Refrain (powracający wers) Forma: Wers lub fragment powracający na końcu każdej zwrotki.
Refren Forma: Powtarzana główna część piosenki, zwykle z tym samym tekstem za każdym razem, zawierająca hook. W jazzie jeden pełny przebieg formy też nazywa się chorusem.
Repryza Forma: Część formy sonatowej, która przywraca tematy z ekspozycji, teraz wszystkie w tonacji głównej.
Riff Melodia: Krótka powtarzana fraza, często na gitarze lub basie, stanowiąca kręgosłup piosenki.
Rinforzando Dynamika: Wzmacniając: nagły akcent na kilku dźwiękach lub krótkiej frazie. Zapisywane rfz lub rf.
Risoluto Wyraz: Zdecydowanie, śmiało i stanowczo.
Ritardando Tempo: Stopniowe zwalnianie. Skrót: rit. lub ritard. Dowiedz się więcej →
Ritenuto Tempo: Wstrzymując: natychmiastowe (nie stopniowe) zwolnienie tempa. Skrót: riten. Dowiedz się więcej →
Rondo Forma: Forma, w której główny temat (A) powraca między kontrastującymi epizodami, jak w ABACA lub ABACABA.
Rozszerzenie akordu Harmonia: Dźwięk akordu poza septymą, czyli nona, undecyma lub tercdecyma, nakładany dalej w tercjach nad prymą. Dowiedz się więcej →
Rozwiązanie Harmonia: Przejście dysonującego dźwięku lub akordu do konsonansowego, rozładowujące napięcie.
Równe ósemki Rytm: Ósemki grane dokładnie równo, w przeciwieństwie do feelingu swingowego.
Rubato Tempo: Elastyczne tempo: wykonawca lekko przyspiesza i zwalnia dla celów ekspresyjnych, zachowując ogólny puls. Z włoskiego „tempo rubato”, skradziony czas. Dowiedz się więcej →
Rytm Rytm: Wzór długich i krótkich dźwięków oraz ciszy w czasie. Dowiedz się więcej →
Rytm harmoniczny Harmonia: Tempo zmian akordów, na przykład jeden akord na takt lub dwa na takt.
Rytm punktowany Rytm: Wzór długi-krótki złożony z nuty z kropką, po której następuje krótsza nuta, na przykład ósemka z kropką i szesnastka. Dowiedz się więcej →

S

Sampler Technologia: Instrument odtwarzający nagrane dźwięki (sample), przypisane do klawiszy lub padów i często zmieniane pod względem wysokości.
Schemat prima-kwinta Bas: Podstawowy wzór basowy na przemian prymy i kwinty każdego akordu, częsty w country, folku i rocku. Dowiedz się więcej →
Scherzando Wyraz: Żartobliwie, w sposób dowcipny.
Segno Zapis nutowy: Znak (stylizowane S z kreską i dwiema kropkami) wskazujący miejsce, do którego należy wrócić, gdy pojawia się polecenie D.S.
Sekcja rytmiczna Ogólne: Instrumenty zapewniające harmoniczny i rytmiczny fundament zespołu, zwykle perkusja, bas, gitara i klawisze.
Sekwencer Technologia: Urządzenie lub oprogramowanie nagrywające, edytujące i odtwarzające ciągi dźwięków lub zdarzeń, zwykle w formacie MIDI.
Sekwencja Melodia: Powtórzenie wzoru melodycznego lub harmonicznego na wyższym lub niższym poziomie wysokości. Dowiedz się więcej →
Semplice Wyraz: Prosto, bez dodatkowych ozdób i przesadnej ekspresji.
Sempre Wyraz: Zawsze, przez cały czas, jak w sempre legato lub sempre forte.
Sforzando Dynamika: Nagły mocny akcent na pojedynczym dźwięku lub akordzie. Zapisywane sfz lub sf; sforzato znaczy to samo. Dowiedz się więcej →
Shell voicing Harmonia: Minimalny układ głosów używający tylko prymy, tercji i septymy, które określają rodzaj akordu. Szeroko stosowany w jazzowym compingu.
Shuffle Rytm: Groove oparty na triolowym wzorze długiej i krótkiej ósemki, częsty w bluesie i rocku; blisko spokrewniony ze swingiem.
Simile Zapis nutowy: Dalej w ten sam sposób: stosuj nadal artykulację, pedalizację lub wzór właśnie pokazany, bez ponownego zapisywania go.
Siodełko Gitara: Nacięty element na końcu podstrunnicy przy główce, który prowadzi struny i ustala ich wysokość na pierwszym progu.
Siodełko mostka Gitara: Część mostka, na której spoczywają struny; jego położenie ustala intonację, a wysokość akcję strun.
Skala Melodia: Zbiór dźwięków ułożonych w kolejności rosnącej lub malejącej wysokości, określony przez swój układ interwałów. Dowiedz się więcej →
Skala bluesowa Melodia: Pentatonika molowa plus obniżona kwinta (1 b3 4 b5 5 b7), na przykład A C D Es E G. Dowiedz się więcej →
Skala całotonowa Melodia: Sześciodźwiękowa skala zbudowana w całości z całych tonów, o marzycielskim, niejednoznacznym brzmieniu. Istnieją tylko dwie różne skale całotonowe. Dowiedz się więcej →
Skala chromatyczna Melodia: Skala używająca wszystkich dwunastu dźwięków oktawy, każdy oddalony o półton. Dowiedz się więcej →
Skala durowa Melodia: Siedmiodźwiękowa skala o układzie cały-cały-pół-cały-cały-cały-pół, na przykład C D E F G A H. Dowiedz się więcej →
Skala moll harmoniczna Melodia: Skala molowa naturalna z podwyższonym siódmym stopniem, co tworzy dźwięk prowadzący i charakterystyczną sekundę zwiększoną między stopniami 6 i 7. Dowiedz się więcej →
Skala moll melodyczna Melodia: Skala molowa z podwyższonym szóstym i siódmym stopniem. W praktyce klasycznej w ruchu opadającym wraca do moll naturalnego; w jazzie forma wznosząca jest używana w obu kierunkach. Dowiedz się więcej →
Skala moll naturalna Melodia: Siedmiodźwiękowa skala o układzie cały-pół-cały-cały-pół-cały-cały, na przykład A H C D E F G. Identyczna z trybem eolskim. Dowiedz się więcej →
Skala pentatoniczna Melodia: Skala pięciodźwiękowa. Pentatonika durowa to stopnie 1 2 3 5 6 skali durowej; pentatonika molowa to 1 b3 4 5 b7 skali molowej. Dowiedz się więcej →
Skala zmniejszona Melodia: Symetryczna ośmiodźwiękowa skala na przemian z całych tonów i półtonów (cały-pół) lub półtonów i całych tonów (pół-cały, używana nad akordami dominantowymi 7b9). Dowiedz się więcej →
Skok Melodia: Ruch melodii o interwał większy niż krok, taki jak tercja lub większy. Nazywany też ruchem skokowym. Dowiedz się więcej →
Slap Bas: Technika basowa, w której bok kciuka uderza struną o ostatnie progi, dając perkusyjny, jasny atak. Zwykle łączona z popem. Dowiedz się więcej →
Slide Gitara: Przesunięcie palca lewej ręki wzdłuż struny z jednego progu na inny, podczas gdy dźwięk nadal brzmi. W tabulaturze oznaczane ukośnikiem lub S. Dowiedz się więcej →
Slide (bottleneck) Gitara: Szklana lub metalowa rurka noszona na palcu i przesuwana po strunach (bez dociskania ich do progów), dająca płynne, wokalne zmiany wysokości dźwięku. Często używana ze strojami otwartymi.
Słaba miara (upbeat) Rytm: Miara lub część miary tuż przed mocną miarą, zwłaszcza ostatnia miara taktu. Upbeat rozpoczynający utwór nazywa się przedtaktem lub anakruzą. Dowiedz się więcej →
Słuch absolutny Ogólne: Rzadka zdolność nazwania lub zaśpiewania dźwięku bez żadnego dźwięku odniesienia.
Słuch relatywny Ogólne: Zdolność rozpoznania dźwięku na podstawie jego relacji do znanego dźwięku odniesienia. Każdy może ją rozwinąć dzięki kształceniu słuchu. Dowiedz się więcej →
Smorzando Dynamika: Wygaszając: stopniowo ciszej i wolniej, jak gasnący dźwięk.
Solfeż Melodia: System sylab dla stopni skali: do re mi fa sol la si (lub ti). W ruchomym do tonika to zawsze do; w stałym do (używanym w wielu krajach) do to zawsze C. Dowiedz się więcej →
Solo Wyraz: Fragment wykonywany przez jednego muzyka lub śpiewaka albo wyeksponowany fragment jednego instrumentu z akompaniamentem.
Sonata Forma: Utwór instrumentalny, zwykle wieloczęściowy, na instrument solowy lub instrument solowy z fortepianem.
Sostenuto Wyraz: Podtrzymując: trzymaj dźwięki przez całą ich długość, często z lekkim rozszerzeniem tempa.
Sotto voce Wyraz: Pod głosem: przyciszonym, stłumionym tonem.
Spiccato Artykulacja: Technika smyczkowa, w której smyczek lekko odbija się od struny, dając krótkie, wyraźne dźwięki.
Sprzężenie zwrotne (feedback) Gitara: Podtrzymany dźwięk lub wycie powstające, gdy dźwięk ze wzmacniacza wprawia struny lub przetworniki w dalsze drgania, tworząc pętlę. Używane celowo w rocku, unikane w nagłośnieniu na żywo.
Staccatissimo Artykulacja: Bardzo krótko i oderwanie, krócej niż staccato. Oznaczane małym klinem lub pionową kreską nad lub pod główką nuty.
Staccato Artykulacja: Oderwanie: dźwięk jest grany krócej niż jego zapisana wartość, pozostawiając małą ciszę przed następnym. Oznaczane kropką nad lub pod główką nuty.
Stem (ścieżka zbiorcza) Technologia: W produkcji: podmiks powiązanych ścieżek (takich jak cała perkusja lub wszystkie wokale) wyeksportowany jako jeden plik audio.
Stopień skali Melodia: Położenie dźwięku w skali, numerowane od toniki (1) w górę; nazywane też tonika, supertonika, medianta i tak dalej. Dowiedz się więcej →
String skipping Gitara: Granie fragmentów przeskakujących przez jedną lub więcej strun, dające szersze interwały niż linie oparte na skali. Dowiedz się więcej →
Stringendo Tempo: Naciskając: stopniowo przyspieszając, zwykle ze wzrastającą intensywnością ku kulminacji. Dowiedz się więcej →
Stroik Instrumenty: Urządzenie lub aplikacja wykrywająca wysokość dźwięku i pokazująca, czy jest za wysoki, za niski, czy czysty. Dowiedz się więcej →
Strojenie Ogólne: Dostrajanie instrumentu tak, by jego dźwięki zgadzały się z dźwiękiem odniesienia, lub zestaw wysokości, na jakie nastrojone są jego puste struny. Dowiedz się więcej →
Strój Drop D Gitara: Strój standardowy z niską struną E obniżoną o cały ton do D (D A D G H E), umożliwiający grę power chordów jednym palcem na trzech najniższych strunach. Dowiedz się więcej →
Strój otwarty Gitara: Strój, w którym puste struny tworzą akord, taki jak otwarte G (D G D G H D) lub otwarte D (D A D Fis A D). Popularny w slide i muzyce folkowej. Dowiedz się więcej →
Strój równomiernie temperowany Ogólne: Standardowy zachodni system strojenia dzielący oktawę na dwanaście dokładnie równych półtonów, dzięki czemu każda tonacja brzmi równie czysto.
Strój standardowy Gitara: Zwykły strój gitary, od najniższej do najwyższej struny: E A D G H E. Dowiedz się więcej →
Subdominanta Harmonia: Czwarty stopień skali i zbudowany na nim akord (IV w durze). Zwykle oddala się od toniki ku dominancie. Dowiedz się więcej →
Subito Dynamika: Nagle, natychmiast. Najczęściej używane z dynamiką, jak w subito piano (nagle cicho). Dowiedz się więcej →
Submedianta Harmonia: Szósty stopień skali i zbudowany na nim akord (vi w durze). Dowiedz się więcej →
Substytucja trytonowa Harmonia: Zastąpienie akordu septymowego dominantowego akordem septymowym dominantowym oddalonym o tryton (na przykład Des7 za G7). Oba mają ten sam tryton, a zamiennik tworzy chromatyczną linię basu do toniki. Dowiedz się więcej →
Subtonika Harmonia: Siódmy stopień skali molowej naturalnej, o cały ton poniżej toniki; brakuje mu silnego ciążenia dźwięku prowadzącego. Dowiedz się więcej →
Suita Forma: Zestaw utworów instrumentalnych, często tańców, przeznaczonych do grania po kolei.
Supertonika Harmonia: Drugi stopień skali i zbudowany na nim akord (ii w durze). Dowiedz się więcej →
Sweep picking Gitara: Przeciągnięcie kostki po kilku sąsiednich strunach jednym płynnym ruchem, grając po jednym dźwięku na strunę, zwykle dla szybkich arpeggiów.
Swing Rytm: Poczucie rytmu, w którym pary ósemek są grane długo-krótko, mniej więcej jak pierwsza i trzecia nuta triolowa. Kluczowy w jazzie i bluesie.
Symbol akordu Zapis nutowy: Skrótowa nazwa nad melodią, taka jak C, Am7 czy G/H, która mówi muzykom, jaki akord zagrać, pozostawiając układ głosów do ich decyzji. Dowiedz się więcej →
Symfonia Forma: Rozbudowany utwór na orkiestrę, zwykle czteroczęściowy.
Synkopa Rytm: Akcentowanie dźwięków wypadających poza miarą lub na słabych miarach albo wiązanie ponad mocnymi miarami, tak że oczekiwany wzór akcentów zostaje przesunięty. Dowiedz się więcej →
Syntezator Technologia: Instrument elektroniczny generujący dźwięk z oscylatorów i kształtujący go filtrami, obwiedniami i modulacją.
System CAGED Gitara: Metoda mapowania gryfu gitary przez pięć kształtów akordów otwartych C, A, G, E i D, które łączą się ze sobą, pokrywając cały gryf dla dowolnego akordu. Dowiedz się więcej →
System fortepianowy Zapis nutowy: Pięciolinia wiolinowa i basowa połączone klamrą, używane dla fortepianu, harfy i innych instrumentów o szerokiej skali. Środkowe C leży między nimi. Dowiedz się więcej →
System liczbowy Nashville Zapis nutowy: Metoda zapisu, w której akordy zapisuje się jako liczby (1, 4, 5, 6-) względem tonacji, dzięki czemu zespół może zagrać tę samą rozpiskę w dowolnej tonacji. Dowiedz się więcej →
Szarpanie dwoma palcami Bas: Standardowa technika basowa fingerstyle polegająca na naprzemiennym szarpaniu strun palcem wskazującym i środkowym. Dowiedz się więcej →
Szereg harmoniczny Ogólne: Zbiór częstotliwości brzmiących razem w tonie naturalnym: dźwięk podstawowy plus alikwoty o częstotliwościach będących wielokrotnościami całkowitymi podstawowej. Ich proporcje nadają instrumentowi barwę.
Szesnastka Rytm: Pełna nuta z dwiema chorągiewkami lub belkami, trwająca jedną czwartą ćwierćnuty. Dowiedz się więcej →
Środkowe C Zapis nutowy: Dźwięk C w pobliżu środka klawiatury fortepianu, zapisywany jako C4 w notacji naukowej. Leży na jednej linii dodanej pod pięciolinią wiolinową lub nad basową. Dowiedz się więcej →

T

Tabulatura Zapis nutowy: System zapisu dla instrumentów progowych: każda linia to struna, a każda liczba to próg do zagrania. Zwykle skracana do tab; pokazuje, gdzie grać, ale często nie pokazuje rytmu. Dowiedz się więcej →
Takt Zapis nutowy: Odcinek muzyki między dwiema kreskami taktowymi zawierający liczbę miar określoną przez metrum. Dowiedz się więcej →
Tap tempo Technologia: Funkcja ustawiająca tempo metronomu, delaya lub urządzenia na podstawie tempa, w jakim stukasz w przycisk. Dowiedz się więcej →
Tapping Gitara: Uderzanie dźwięków o podstrunnicę palcami ręki szarpiącej, zwykle w połączeniu z hammer-onami i pull-offami lewej ręki, co pozwala na szybkie linie z szerokimi interwałami.
Temat z wariacjami Forma: Forma przedstawiająca temat, a następnie powtarzająca go kilkakrotnie ze zmianami melodii, harmonii, rytmu lub charakteru.
Temat (head) Forma: W jazzie główna zapisana melodia utworu, grana na początku i na końcu, z solówkami pomiędzy.
Tempo Tempo: Szybkość podstawowej miary utworu, zwykle podawana jako włoskie słowo, oznaczenie metronomiczne w BPM lub oba. Dowiedz się więcej →
Tempo giusto Tempo: W ścisłym, dokładnym tempie lub we właściwym tempie dla stylu utworu.
Tempo primo Tempo: Powrót do pierwotnego tempa utworu lub części po użyciu innego tempa. Często zapisywane Tempo I. Dowiedz się więcej →
Tenuto Artykulacja: Przytrzymując: nadaj dźwiękowi pełną wartość i często lekki akcent. Oznaczane krótką poziomą kreską nad lub pod główką nuty.
Tercja pikardyjska Harmonia: Zakończenie utworu w tonacji molowej na akordzie durowej toniki zamiast oczekiwanego molowego.
Tessitura Melodia: Część skali, w której leży większość melodii lub partii wokalnej i w której głos czuje się najwygodniej.
Tonacja Harmonia: Środek tonalny utworu wraz ze skalą zbudowaną na nim, na przykład G-dur lub e-moll. Dowiedz się więcej →
Tonacja jednoimienna Harmonia: Tonacja durowa i molowa o tej samej tonice, takie jak C-dur i c-moll. Dowiedz się więcej →
Tonacja równoległa (relatywna) Harmonia: Tonacja durowa i molowa mające tę samą armaturę, takie jak C-dur i a-moll. Tonika relatywnego mollu to szósty stopień skali durowej. Dowiedz się więcej →
Tonika Harmonia: Pierwszy stopień skali oraz dźwięk lub akord domowy (I) tonacji, w którym muzyka odczuwana jest jako spoczynek. Dowiedz się więcej →
Tonizacja Harmonia: Krótkie potraktowanie akordu innego niż tonika jako tymczasowej toniki, zwykle z jego własną dominantą wtórną, bez pełnej modulacji.
Tranquillo Wyraz: Spokojnie, cicho, pogodnie.
Transpozycja Melodia: Przesunięcie muzyki w górę lub w dół na inny poziom wysokości lub do innej tonacji przy zachowaniu wszystkich interwałów. Dowiedz się więcej →
Travis picking Gitara: Wzór fingerpickingu, w którym kciuk na przemian gra struny basowe na miarę, podczas gdy palce grają melodię lub synkopowane dźwięki na strunach wysokich.
Tremolo Artykulacja: Szybkie powtarzanie jednego dźwięku lub szybkie przemienne granie dwóch dźwięków, oznaczane kreskami przez laseczkę nuty. Na gitarze elektrycznej słowo to oznacza też efekt szybko zmieniający głośność.
Triola Rytm: Trzy nuty zagrane w czasie normalnie zajmowanym przez dwie tej samej wartości, oznaczane cyfrą 3. Triole ósemkowe dzielą jedną miarę ćwierćnutową na trzy równe części. Dowiedz się więcej →
Trójdźwięk Harmonia: Akord trzydźwiękowy zbudowany z prymy, tercji i kwinty. Cztery rodzaje to durowy, molowy, zmniejszony i zwiększony. Dowiedz się więcej →
Tryb Melodia: Skala powstała przez rozpoczęcie skali macierzystej od innego stopnia. Siedem trybów skali durowej to joński, dorycki, frygijski, lidyjski, miksolidyjski, eolski i lokrycki. Dowiedz się więcej →
Tryb dorycki Melodia: Drugi tryb skali durowej: skala molowa z podwyższoną sekstą (na przykład D E F G A H C), o jazzowym lub ludowym brzmieniu molowym. Dowiedz się więcej →
Tryb miksolidyjski Melodia: Piąty tryb skali durowej: skala durowa z obniżoną septymą (na przykład G A H C D E F), pasująca do akordów septymowych dominantowych. Dowiedz się więcej →
Tryl Zapis nutowy: Szybkie przemienne granie zapisanego dźwięku i dźwięku o sekundę wyżej, oznaczane tr. Na gitarze gra się go powtarzanymi hammer-onami i pull-offami.
Tryton Harmonia: Interwał trzech całych tonów (sześć półtonów), kwarta zwiększona lub kwinta zmniejszona. Dzieli oktawę dokładnie na pół i jest sercem napięcia akordu septymowego dominantowego. Dowiedz się więcej →
Turnaround Harmonia: Krótki ciąg akordów na końcu części prowadzący z powrotem na początek, taki jak I-vi-ii-V lub dwa ostatnie takty bluesa.
Tutti Wyraz: Wszyscy: gra cały zespół, w przeciwieństwie do solisty lub samej grupy.

U

Uderzanie akordów (strumming) Gitara: Przeciąganie kostką lub palcami po kilku strunach ruchami w dół i w górę, by rytmicznie grać akordy.
Układ głosów (voicing) Harmonia: Konkretne ułożenie dźwięków akordu: które dźwięki są zawarte, ich oktawa i kolejność od dołu do góry. Dowiedz się więcej →
Układ rozległy (open voicing) Harmonia: Układ głosów, w którym dźwięki akordu są rozłożone na więcej niż oktawę, dając szersze, bardziej przestrzenne brzmienie.
Układ zwarty (close voicing) Harmonia: Układ głosów, w którym dźwięki akordu są ułożone możliwie blisko siebie, zwykle w obrębie jednej oktawy.
Ukulele Instrumenty: Mały czterostrunowy instrument, zwykle nastrojony G C E A, w którym G leży oktawę wyżej od najniższej spodziewanej pozycji (strój powracający). Dowiedz się więcej →
Unisono Ogólne: Dwóch lub więcej wykonawców albo głosów grających ten sam dźwięk; także interwał pryma czysta (zero półtonów). Dowiedz się więcej →

V

Vamp Forma: Krótki powtarzany wzór akordowy lub groove grany do sygnału, często pod solówką lub intro.
Velocity (dynamika MIDI) Technologia: W MIDI wartość od 0 do 127 zapisująca, jak mocno zagrano dźwięk, zwykle sterująca głośnością i barwą.
Vibrato Gitara: Regularne, lekkie drgania wysokości dźwięku, które dodają ekspresji i sustainu. Gitarzyści uzyskują je przez wielokrotne niewielkie przeciąganie struny; używają go też śpiewacy i smyczkowcy.
Vivace Tempo: Żywo i szybko, około 156-176 BPM. Dowiedz się więcej →
Vivacissimo Tempo: Bardzo szybko i bardzo żywo, szybciej niż vivace, około 172-176 BPM. Dowiedz się więcej →
Volta (pierwsze i drugie zakończenie) Zapis nutowy: Zakończenia w nawiasach (nazywane też nawiasami volta) nad ostatnimi taktami powtarzanej części: za pierwszym razem zagraj pierwsze zakończenie, a przy powtórzeniu pomiń je i zagraj drugie.

W

Wah-wah Instrumenty: Efekt pedałowy przesuwający filtr w górę i w dół, gdy kołyszesz pedałem, dając samogłoskowe „łał”.
Walking bass Bas: Linia basowa z równych ćwierćnut, obrysowująca akordy za pomocą dźwięków akordowych, dźwięków skali i chromatycznych dźwięków przejściowych. Standard w jazzie i bluesie. Dowiedz się więcej →
Widełki dynamiczne Dynamika: Klinowy symbol crescendo (rozwierający się) lub decrescendo (zamykający się), obejmujący nuty, na których następuje zmiana. Dowiedz się więcej →
Wtyczka (plug-in) Technologia: Instrument lub efekt programowy działający wewnątrz DAW, w formatach takich jak VST, AU lub AAX.
Wysokość brzmienia (concert pitch) Ogólne: Rzeczywista wysokość dźwięku, w odróżnieniu od zapisanej wysokości instrumentu transponującego; także standard strojenia A = 440 Hz.
Wysokość dźwięku Ogólne: Jak wysoki lub niski jest dźwięk, określona częstotliwością jego drgań. Dowiedz się więcej →
Wzmacniacz Instrumenty: Urządzenie wzmacniające sygnał elektryczny instrumentu na tyle, by mógł wysterować głośnik; wzmacniacze gitarowe kształtują też brzmienie i mogą dodawać przester.

Z

Zakres dynamiki Ogólne: Różnica między najcichszymi a najgłośniejszymi dźwiękami wykonania, instrumentu lub nagrania.
Zestaw perkusyjny Instrumenty: Zestaw bębnów i talerzy, na którym gra jedna osoba, zwykle składający się ze stopy (bas drum), werbla, tomów, hi-hatu oraz talerzy crash i ride.
Znak chromatyczny Zapis nutowy: Krzyżyk, bemol lub kasownik umieszczony przed nutą spoza armatury. Obowiązuje dla tej wysokości dźwięku do końca taktu. Dowiedz się więcej →
Znak oddechu Zapis nutowy: Znak podobny do przecinka nad pięciolinią, pokazujący, gdzie śpiewak lub dęciak powinien zaczerpnąć powietrza albo gdzie dowolny muzyk powinien zrobić krótką przerwę.
Znak przypominający Zapis nutowy: Znak chromatyczny, który nie jest ściśle wymagany, ale jest drukowany jako przypomnienie, często w nawiasie, na przykład gdy kreska taktowa znosi wcześniejszy znak.
Znak repetycji Zapis nutowy: Podwójna kreska taktowa z dwiema kropkami wskazująca fragment do ponownego zagrania. Muzykę między zwróconymi do siebie znakami repetycji się powtarza; przy samym znaku zamykającym powtarza się od początku.
Zwrotka Forma: Część piosenki, która zwykle zachowuje tę samą muzykę, ale za każdym razem ma inny tekst, opowiadający historię.

#

12-taktowy blues Forma: 12-taktowa forma akordowa oparta na I, IV i V: cztery takty I, dwa IV, dwa I, potem V, IV, I i turnaround do V. Podstawa bluesa, wczesnego rock and rolla i dużej części jazzu. Dowiedz się więcej →