Trójdźwięki - durowy, molowy, zmniejszony, zwiększony i sus

Trójdźwięk to akord z trzech dźwięków ułożonych w tercje: podstawy, tercji i kwinty. Prawie każdy akord, jaki zagrasz - od otwartego G na gitarze po bogaty jazzowy układ - jest w istocie trójdźwiękiem, czasem z dodatkowymi dźwiękami na górze. Poznaj cztery rodzaje trójdźwięków (plus dwa akordy zawieszone), a zbudujesz i nazwiesz ogromną liczbę akordów na dowolnym instrumencie.

Przyda się znajomość interwałów, zwłaszcza tercji wielkiej i małej.

Układanie tercji

Weź dowolny dźwięk jako podstawę, pomiń literę, weź następną, pomiń literę, weź następną. Od C: C (D) E (F) G. To daje litery każdego trójdźwięku od C: jakieś C, jakieś E i jakieś G.

Rodzaj trójdźwięku zależy od wielkości dwóch tercji:

Tercja wielka (w3) = 4 półtony
Tercja mała (m3) = 3 półtony

Są cztery sposoby ułożenia dwóch tercji, a więc cztery rodzaje trójdźwięków.

Trójdźwięk	Dolna tercja	Górna tercja	Od podstawy do kwinty	Wzór	Od C
Durowy	w3	m3	kwinta czysta	1 3 5	C E G
Molowy	m3	w3	kwinta czysta	1 b3 5	C Es G
Zmniejszony	m3	m3	kwinta zmniejszona	1 b3 b5	C Es Ges
Zwiększony	w3	w3	kwinta zwiększona	1 3 #5	C E Gis

Trójdźwięk durowy

Trójdźwięk durowy jest jasny, stabilny i rozwiązany. To fundament tonacji durowych.

Wzór: 1 3 5
Symbol: sama litera - C. Czasem zapisywany CM lub Cmaj.
Przykłady: G = G H D, D = D Fis A, F = F A C, E = E Gis H, B = B D F.

Akord C-dur (C)

C – E – G

Trójdźwięk molowy

Obniż tercję trójdźwięku durowego o półton, a otrzymasz trójdźwięk molowy. Brzmi ciemniej, smutniej lub poważniej, ale jest tak samo stabilny jak durowy.

Wzór: 1 b3 5
Symbole: Cm, Cmin, C-
Przykłady: Am = A C E, Em = E G H, Dm = D F A, Fism = Fis A Cis, Gm = G B D.

Akord c-moll - C, Es, G

Porównaj oba na słuch. Przesuwa się tylko jeden dźwięk, ale nastrój zmienia się całkowicie:

Trójdźwięk zmniejszony

Obniż zarówno tercję, jak i kwintę: dwie tercje małe ułożone razem. Interwał od podstawy do kwinty to kwinta zmniejszona (tryton), co czyni ten akord napiętym i niestabilnym. Chce iść dalej.

Wzór: 1 b3 b5
Symbole: Cdim, C°
Przykłady: Hdim = H D F, Fisdim = Fis A C, Cisdim = Cis E G, Gisdim = Gis H D.

Trójdźwięk zmniejszony pojawia się naturalnie na siódmym stopniu każdej tonacji durowej (H zmniejszony w C-dur), gdzie działa jak akord dominantowy ciągnący ku tonice.

Trójdźwięk zwiększony

Podwyższ kwintę trójdźwięku durowego: dwie tercje wielkie ułożone razem. Kwinta zwiększona daje brzmienie pełne napięcia, rozmarzone lub nierozwiązane.

Wzór: 1 3 #5
Symbole: Caug, C+, czasem C(#5)
Przykłady: Caug = C E Gis, Faug = F A Cis, Gaug = G H Dis, Esaug = Es G H.

Trójdźwięk zwiększony dzieli oktawę na trzy równe tercje wielkie, więc jest symetryczny: Caug, Eaug i Gisaug (Asaug) zawierają te same trzy dźwięki. Często pojawia się jako akord przejściowy, na przykład C - Caug - F, gdzie Gis płynnie przechodzi w A.

C zwiększony - C, E, Gis

Trójdźwięki zawieszone: sus2 i sus4

Akord zawieszony zastępuje tercję sekundą lub kwartą. Bez tercji nie jest ani durowy, ani molowy - jest otwarty, niejednoznaczny i lekko nierozwiązany.

Akord	Wzór	Od C	Od D	Od A
sus2	1 2 5	C D G	D E A	A H E
sus4	1 4 5	C F G	D G A	A D E

Symbole: Csus2, Csus4 (samo Csus zwykle oznacza sus4).
Ściśle mówiąc, akordy sus nie są ułożone w tercje, ale używa się ich jak trójdźwięków.
Tradycyjnie kwarta "rozwiązuje się" w dół na tercję: Dsus4 do D to jeden z najczęstszych ruchów gitarowych.

Akord D sus4 (Dsus4)

D – G – A

Poprawna pisownia trójdźwięków

Każdy trójdźwięk musi używać trzech różnych liter, co drugiej litery alfabetu. Ta zasada utrzymuje poprawną pisownię nawet w niewygodnych tonacjach:

E-dur to E Gis H, a nie E As H.
as-moll to As Ces Es, a nie As H Es - tercja akordu zaczynającego się od A to zawsze jakieś C.
Fdim to F As Ces, a nie F As H.
Gisaug to w ścisłej pisowni Gis His Disis - dlatego muzycy zwykle zapisują go jako Asaug (As C E).

Dobra metoda: najpierw zapisz trójdźwięk durowy, a potem go zmień.

Zapisz litery: podstawa, pomiń jedną, następna, pomiń jedną, następna.
Zrób go durowym (użyj gamy durowej od podstawy: dźwięki 1, 3 i 5).
Molowy: obniż 3. Zmniejszony: obniż 3 i 5. Zwiększony: podwyższ 5.

Trójdźwięki w tonacji

Gdy zbudujesz trójdźwięk na każdym dźwięku gamy durowej, używając tylko dźwięków tej gamy, rodzaje zawsze układają się w ten sam wzór: durowy, molowy, molowy, durowy, durowy, molowy, zmniejszony. W C-dur: C, Dm, Em, F, G, Am, Hdim. To punkt wyjścia harmonii diatonicznej.

Na basie

Basiści rzadko grają akordy całymi uderzeniami; trójdźwięki grają po jednym dźwięku jako arpeggia. Każdy rodzaj trójdźwięku ma własny, ruchomy kształt. Od prymy na strunie 3 lub 4 tercja wielka leży jedną strunę wyżej i jeden próg niżej, tercja mała trzy progi wyżej na tej samej strunie, a kwinta czysta jedną strunę wyżej i dwa progi wyżej.

Arpeggia: C-dur (C E G C), a-moll (A C E A) i H zmniejszony (H D F)

Zagraj w ten sposób trójdźwięki diatoniczne C-dur, po jednym takcie na każdy, a usłyszysz jakości durową, molową i zmniejszoną od dołu. Kształty, palcowania i arpeggia septymowe znajdziesz w lekcji arpeggia na basie.

Ćwiczenia

Zapisz trójdźwięki durowy, molowy, zmniejszony i zwiększony od G, D, F i B. Sprawdź: b-moll = B Des F; Gaug = G H Dis; Ddim = D F As.
Zagraj trójdźwięk C-dur, a potem zmieniaj po jednym dźwięku, by uzyskać c-moll, C zmniejszony, C zwiększony, Csus2 i Csus4.
Na gitarze lub pianinie zagraj D - Dsus4 - D - Dsus2 - D i posłuchaj napięcia i rozluźnienia.
Nazwij te trójdźwięki: A Cis E, H D Fis, E G B, F A Cis. (Odpowiedzi: A, Hm, Edim, Faug.)

Idź dalej:

Zbuduj dowolny trójdźwięk na gitarze, pianinie lub pięciolinii w kreatorze akordów albo odwróć proces w identyfikatorze akordów.
Usłysz różnicę między rodzajami w trenerze słuchu.
Sprawdź swoją pisownię: trójdźwięki 1 i trójdźwięki 2.
Gitarzyści: ćwicz układy trójdźwięków z arpeggiami gitarowymi; basiści: arpeggia na basie.
Wydrukuj tabelę wzorów akordów i kilka pustych diagramów akordów.
Sprawdź akordy takie jak a-moll, H zmniejszony lub E zwiększony.
Następne lekcje: akordy septymowe, przewroty akordów, harmonia diatoniczna.