Interwały muzyczne - nazwy, półtony, przewroty

Interwał to odległość między dwoma dźwiękami. Każda melodia to łańcuch interwałów, a każdy akord to ich stos. Gdy rozumiesz interwały, gamy i akordy stają się łatwe do zbudowania, a ty zaczynasz słyszeć, dlaczego muzyka brzmi tak, jak brzmi.

Dwa dźwięki grane jeden po drugim tworzą interwał melodyczny; grane razem, interwał harmoniczny.

Dwie części nazwy interwału

Każda nazwa interwału ma dwie części: liczbę i jakość. Na przykład „tercja wielka” albo „kwinta czysta”.

Krok 1: liczba (policz litery)

Policz nazwy literowe od niższego dźwięku do wyższego, włącznie z obydwoma. Na tym etapie ignoruj krzyżyki i bemole.

• C do E: C, D, E = tercja
• C do G: C, D, E, F, G = kwinta
• D do C: D, E, F, G, A, H, C = septyma
• Ten sam dźwięk do tego samego = pryma (1.); C do następnego C = oktawa (8.)

Na pięcioliniu łatwo to zobaczyć: od linii do następnej linii to tercja, od linii do następnego pola to sekunda, i tak dalej.

Krok 2: jakość (policz półtony)

Jakość mówi o dokładnym rozmiarze. Interwały dzielą się na dwie rodziny:

• Interwały czyste: pryma, kwarta, kwinta, oktawa.
• Interwały wielkie / małe: sekunda, tercja, seksta, septyma. Interwał mały jest o jeden półton mniejszy od wielkiego.

Każda z rodzin może być też zwiększona (o jeden półton większa od czystej lub wielkiej) albo zmniejszona (o jeden półton mniejsza od czystej lub małej).

Tabela interwałów z liczbą półtonów

To tabela, którą warto znać na pamięć. Przykłady liczone od C w górę.

Dlaczego zapis ma znaczenie

C do Fis i C do Ges brzmią identycznie (6 półtonów), ale to różne interwały: C–Fis to kwarta zwiększona (C, D, E, F = cztery litery), a C–Ges to kwinta zmniejszona (C, D, E, F, G = pięć liter). Podobnie C–Gis to kwinta zwiększona, a C–As to seksta mała, oba po 8 półtonów. Liczba liter mówi, która nazwa jest poprawna, a poprawna nazwa mówi, jaką funkcję pełni dźwięk w akordzie lub gamie.

Odwracanie interwałów

Aby odwrócić interwał, przenieś niższy dźwięk o oktawę w górę (lub wyższy o oktawę w dół). C–E staje się E–C.

Dwie reguły sprawiają, że odwrócenia są natychmiastowe:

• Liczby dają w sumie 9: tercja staje się sekstą, sekunda septymą, kwarta kwintą.
• Jakość się odwraca: wielki ↔ mały, zwiększony ↔ zmniejszony, czysty zostaje czysty.

Przykłady: C w górę do E to tercja wielka, więc E w górę do C to seksta mała. G w górę do C to kwarta czysta, bo C w górę do G to kwinta czysta.

Odwrócenia to praktyczny skrót: septymę wielką trudno policzyć, ale „półton poniżej oktawy” jest łatwe.

Interwały złożone

Interwały większe od oktawy to interwały złożone. Odejmij 7 od liczby, by znaleźć interwał prosty: nona to sekunda plus oktawa, decyma to tercja plus oktawa. Nazwy akordów ich używają: „9” w C9 to D, nona wielka nad C.

Konsonans i dysonans

Niektóre interwały brzmią stabilnie i zlewająco się (konsonanse), inne napięte i chcące się poruszyć (dysonanse). Chodzi o stabilność, a nie o „dobre” i „złe”: muzyka potrzebuje obu.

Tryton wewnątrz akordu dominantowego septymowego (w G7 dźwięki H i F) jest głównym źródłem napięcia, które ciągnie z powrotem do akordu toniki.

Rozpoznawanie interwałów ze słuchu

Najpewniejsza metoda, niezależna od zapamiętywania melodii, to metoda gamy: zaśpiewaj gamę durową od niższego dźwięku i zauważ, któremu stopniowi odpowiada wyższy dźwięk.

• M2 = do–re, pierwszy krok gamy durowej
• M3 = do–mi, jasne brzmienie dwóch dolnych dźwięków akordu durowego
• P4 = do–fa, mocna i otwarta, często słyszana jako „wołanie” w górę
• P5 = do–sol, pusta i potężna, brzmienie power chorda
• M6 = do–la, szeroka i ciepła
• M7 = do–si, o stopień krótsza od oktawy, bardzo napięta
• P8 = do–do, ten sam dźwięk wyżej

Potem naucz się wersji molowych jako „o półton węższych”: m3 brzmi ciemniej niż M3, m2 brzmi jak napięty półton, m7 brzmi jak szczyt akordu dominantowego septymowego.

Gama durowa od C: porównaj każdy dźwięk z pierwszym

Ćwicz w krótkich codziennych sesjach z trenerem słuchu. Zacznij od zaledwie dwóch interwałów (na przykład P5 i M3) i dodaj nowy, gdy osiągasz wynik powyżej 90%.

Interwały na pianinie

Policz każdy klawisz, czarny i biały, od niższego dźwięku do wyższego: każdy krok to jeden półton. Potem nazwij interwał według liczby liter. Przykład: od D policz cztery klawisze w górę (Dis, E, F, Fis) do Fis. Cztery półtony i trzy litery (D, E, F) = tercja wielka.

Interwały na gitarze

Na jednej strunie każdy próg to jeden półton, więc interwał równa się liczbie progów.

Na sąsiednich strunach w stroju standardowym (poza odstępem między strunami G i H) kształty są zawsze takie same. Mierząc od dźwięku na niższej strunie do dźwięku na następnej wyższej:

Między strunami G i H wszystko przesuwa się o jeden próg wyżej (bo ta para jest nastrojona w odstępie tercji wielkiej, a nie kwarty). Oktawa to dwie struny wyżej i dwa progi wyżej, albo trzy progi wyżej, gdy przekracza się parę G–H.

Na basie

Cztery struny basu (E A D G) leżą w odstępie kwarty czystej, więc tabela powyżej działa dla każdej pary strun bez wyjątku. Basiści ciągle używają kilku kształtów: kwinta czysta to jedna struna wyżej i dwa progi wyżej, oktawa to dwie struny wyżej i dwa progi wyżej, a kwarta czysta w dół to ten sam próg na następnej niższej strunie.

Te kształty są budulcem linii pryma–kwinta i arpeggiów: zobacz arpeggia na basie.

Ćwiczenia

1. Nazwij te interwały liczbą i jakością: C–A, E–G, F–H, D–B, A–E, H–F.
2. Zbuduj interwał nad każdym dźwiękiem: M3 nad Es, P5 nad H, m7 nad D, M6 nad F, TT nad C.
3. Odwróć każdy interwał z ćwiczenia 1 i nazwij wynik.
4. Na gitarze lub pianinie znajdź kwintę czystą, tercję wielką i tercję małą od pięciu różnych dźwięków początkowych.
5. Poświęcaj pięć minut dziennie na trenera słuchu, zaczynając od P5 kontra M3.

Następne kroki:

• Arkusze: Interwały 1, Interwały 2 i Interwały 3.
• Wydrukuj tabelę interwałów.
• Poznaj pojedyncze interwały: kwinta czysta, tercja wielka, tryton.
• Lekcje: Gama durowa, Trójdźwięki i Kształcenie słuchu.
• Skorzystaj ze ścieżki kształcenia słuchu, by mieć uporządkowaną rutynę.