Lekcje · Początkujący
Kształcenie słuchu dla początkujących: interwały, akordy, stopnie
Praktyczny plan rozpoznawania interwałów, akordów i stopni gamy, ich śpiewania i spisywania muzyki ze słuchu.
Kształcenie słuchu to umiejętność rozpoznawania tego, co słyszysz: jaki to dźwięk, jaki interwał, jaki akord, który stopień gamy. Dzięki niej możesz zagrać melodię usłyszaną w radiu, znaleźć akordy do piosenki bez zapisu, stroić ze słuchu i pewnie improwizować. Dobra wiadomość: nikt nie rodzi się z w pełni ukształtowanym słuchem. Trenuje się go jak czytanie nut czy technikę, a kilka minut dziennie wystarczy, by zobaczyć wyraźne postępy.
Dwa rodzaje słuchania
- Słuch względny to słyszenie relacji między dźwiękami: „ten dźwięk jest kwintę wyżej od poprzedniego” albo „ten akord to IV stopień tonacji”. To umiejętność, której muzycy używają na co dzień i którą może rozwinąć każdy.
- Słuch absolutny to nazwanie dźwięku bez żadnego punktu odniesienia. Jest rzadki, niewymagany i nie jest celem tej lekcji.
Wszystko poniżej buduje słuch względny, krok po kroku.
Krok 1: Interwały
Interwał to odległość między dwoma dźwiękami. Zacznij od interwałów granych melodycznie (jeden dźwięk po drugim, w górę), potem w dół, a potem harmonicznie (oba dźwięki razem).
Zamiast uczyć się na pamięć znanych melodii, poznaj charakter każdego interwału i jego miejsce w gamie durowej. Tabela opisuje interwały wstępujące od prymy.
| Interwał | Półtony | Charakter i punkt odniesienia |
|---|---|---|
| Sekunda mała (m2) | 1 | Bardzo bliska, napięte tarcie; jak dźwięk prowadzący ześlizgujący się do toniki (si do do) |
| Sekunda wielka (M2) | 2 | Zwykły krok; pierwsze dwa dźwięki gamy durowej (do do re) |
| Tercja mała (m3) | 3 | Ciemna i miękka; dolna część akordu molowego |
| Tercja wielka (M3) | 4 | Jasna i stabilna; dolna część akordu durowego (do do mi) |
| Kwarta czysta (P4) | 5 | Otwarta, jak wołanie lub sygnał; do w górę do fa albo sol w górę do wyższego do |
| Tryton (TT) | 6 | Niestabilny, niespokojny, chce się rozwiązać; dzieli oktawę dokładnie na pół |
| Kwinta czysta (P5) | 7 | Pusta, mocna, czysta; brzmienie power chorda (do do sol) |
| Seksta mała (m6) | 8 | Słodko-gorzka i tęskna; seksta mała w górę brzmi, jakby chciała opaść o półton |
| Seksta wielka (M6) | 9 | Ciepła, szeroka i słodka; do w górę do la |
| Septyma mała (m7) | 10 | Bluesowa i nierozwiązana; pryma do septymy akordu dominantowego |
| Septyma wielka (M7) | 11 | Marzycielska i ostra; o półton krótsza od oktawy, ciągnie w jej stronę |
| Oktawa (P8) | 12 | Ten sam dźwięk, wyżej; całkowicie się zlewa |
Pary do porównania. Ucz się interwałów w kontrastowych parach, zanim zaczniesz mieszać wszystkie: M3 a P5, m3 a M3, P4 a P5, M6 a m7, TT a P5. Usłyszeć różnicę między dwoma jest łatwiej niż nazwać jeden z dwunastu.
Krok 2: Rodzaje akordów
Następnie naucz się słyszeć barwę akordu bez nazywania pojedynczych dźwięków.
| Akord | Wzór | Charakter |
|---|---|---|
| Durowy | 1 3 5 | Jasny, stabilny, rozwiązany |
| Molowy | 1 b3 5 | Ciemniejszy, łagodniejszy, refleksyjny |
| Zmniejszony | 1 b3 b5 | Napięty, ściśnięty, niestabilny |
| Zwiększony | 1 3 #5 | Unoszący się, zawieszony, rozszerzający się |
| Dominantowy septymowy | 1 3 5 b7 | Bluesowy, chce przejść do innego akordu |
| Durowy z septymą wielką | 1 3 5 7 | Miękki, przestrzenny, jazzowy |
| Molowy septymowy | 1 b3 5 b7 | Gładki, łagodny moll |
Zacznij tylko od dur a moll. Gdy trafiasz dziewięć na dziesięć, dodaj zmniejszony, potem zwiększony, a potem trzy akordy septymowe. Graj akordy zarówno blokowo (razem), jak i arpeggiowo (po jednym dźwięku).
Krok 3: Stopnie gamy
Interwały mierzą odległość między dwoma dźwiękami; stopnie gamy mówią, gdzie dźwięk leży wewnątrz tonacji. To najbardziej muzyczna umiejętność ze wszystkich, bo melodie słyszymy w odniesieniu do dźwięku domowego (toniki).
Każdy stopień ma własne wrażenie względem toniki:
- 1 (do): dom, spoczynek, koniec.
- 2 (re): krok przejściowy, ma tendencję do opadania na 1.
- 3 (mi): stabilny i jasny; durowa cecha tonacji.
- 4 (fa): ciąży w dół do 3.
- 5 (sol): mocny i stabilny, ale otwarty; w końcu chce wrócić do domu.
- 6 (la): łagodny, często opada na 5.
- 7 (si): silnie ciągnie w górę do 1.
Aby ćwiczyć, zagraj kadencję, na przykład I IV V I, by ustalić tonację, a potem zagraj pojedynczy dźwięk i rozpoznaj jego stopień. Zaśpiewaj od tego dźwięku z powrotem do toniki stopniami; droga do domu powie ci, gdzie byłeś.
Krok 4: Śpiewaj
Śpiewanie to most między słyszeniem a rozumieniem. Nie potrzebujesz pięknego głosu; potrzebujesz dokładnej intencji.
- Zaśpiewaj dźwięk, zanim go zagrasz, a potem sprawdź.
- Śpiewaj gamy durowe i molowe z numerami stopni lub solfeżem.
- Śpiewaj prymę każdego akordu, który grasz.
- Śpiewaj arpeggia: 1 3 5 3 1, potem 1 b3 5 b3 1.
Jeśli dźwięk jest poza twoją skalą głosu, zaśpiewaj go oktawę wyżej lub niżej. Nazwa dźwięku jest ta sama.
Krok 5: Spisywanie ze słuchu
Spisywanie ze słuchu (transkrypcja) oznacza odtwarzanie muzyki z nagrania. Łączy wszystkie powyższe umiejętności i jest najszybszym sposobem rozwoju, bo materiałem jest prawdziwa muzyka.
- Wybierz coś krótkiego i prostego: melodię wokalną, linię basu, wolny riff. Zacznij od 4 do 8 taktów.
- Najpierw znajdź tonikę. Zanuć dźwięk, który brzmi jak dom, a potem znajdź go na instrumencie.
- Zaśpiewaj mały fragment, kilka dźwięków, aż będziesz mógł go powtórzyć bez nagrania.
- Znajdź dźwięki na instrumencie, korzystając ze stopni gamy i interwałów jako wskazówek.
- Znajdź dźwięki basowe każdego akordu, a potem rodzaj akordu (dur czy moll).
- Zapisz to na papierze nutowym lub tabulaturowym, by praca nie przepadła.
Codzienna rutyna (15 minut)
| Minuty | Aktywność |
|---|---|
| 0-3 | Zaśpiewaj gamę durową w górę i w dół z numerami stopni, a potem solfeżem |
| 3-7 | Ćwiczenie interwałów w trenerze słuchu (bieżąca para lub grupa) |
| 7-10 | Rodzaje akordów: dur, moll, a potem dodawaj nowe rodzaje w miarę postępów |
| 10-13 | Stopnie gamy: ustal tonację kadencją, rozpoznawaj pojedyncze dźwięki |
| 13-15 | Spisz kilka dźwięków znanej ci na pamięć melodii |
Prowadź krótki dziennik: data, ćwiczenie i wynik. Zwiększaj trudność dopiero wtedy, gdy przez dwie lub trzy sesje z rzędu osiągasz co najmniej 80 do 90 procent.
NarzędziaTrener słuchuRozpoznawaj interwały, rodzaje akordów i gamy ze słuchu i śledź swój wynik.Ćwiczenia
- Praca na parach: w trenerze słuchu wybierz tylko tercję wielką i kwintę czystą, wstępujące. Rób 20 pytań dziennie, aż osiągniesz 18 poprawnych, a potem dodaj kwartę czystą.
- Dur czy moll: graj losowe trójdźwięki durowe i molowe (albo poproś o to przyjaciela) i nazywaj rodzaj. Celuj w 10 na 10.
- Gra w stopnie: zagraj I IV V I w C-dur, potem losowy dźwięk gamy C-dur i nazwij jego stopień. Sprawdź, śpiewając w dół do C.
- Śpiewaj i sprawdzaj: wybierz dźwięk, zaśpiewaj tercję wielką nad nim, a potem zagraj dźwięk, by sprawdzić. Powtórz dla kwinty czystej i oktawy.
- Pierwsza transkrypcja: spisz prostą melodię dziecięcą lub ludową, którą dobrze znasz, zaczynając od C, i zapisz ją na papierze nutowym.
Powiązane lekcje: Interwały, Trójdźwięki, Akordy septymowe, Gama durowa, Harmonia diatoniczna, Metoda ćwiczenia.
Poznaj interwały: Kwinta czysta, Tercja wielka, Tercja mała, Tryton.
Narzędzia i ćwiczenia: Trener słuchu, Identyfikator akordów, Interwały 1, Interwały 2, Trójdźwięki 1.
Do druku: Tabela interwałów, Papier nutowy. Aby mieć uporządkowany plan, skorzystaj z 8-tygodniowej ścieżki kształcenia słuchu.