Skale i tryby na basie: pozycje, kształty i zastosowania

Skale to mapa łącząca jeden dźwięk akordu z następnym. Basista rzadko gra w utworze skalę od dołu do góry, ale każdy dźwięk przejściowy, wypełnienie i linia walking pochodzą z jakiejś skali. Ta lekcja pokazuje, jak grać skale w pozycji na czterostrunowym basie (E1 A1 D2 G2), jakich kształtów uczyć się najpierw i jak dobrać właściwą skalę lub tryb do każdego akordu.

Gra w pozycjach i jeden palec na próg

Pozycję nazywa się od progu, na którym leży twój palec wskazujący. W 5. pozycji palec 1 obejmuje próg 5, palec 2 próg 6, palec 3 próg 7, a palec 4 próg 8. To się nazywa jeden palec na próg i pozwala zagrać pełną oktawę i więcej bez przesuwania ręki.

Na najniższych progach odstępy są szerokie, więc wielu graczy używa tam systemu „1-2-4”: palce 3 i 4 działają razem jak jeden, a ręka obejmuje trzy progi zamiast czterech. Mniej więcej od 5. progu w górę jeden palec na próg staje się wygodny.

Kształt skali durowej

Najprzydatniejsza aplikatura skali durowej zaczyna się od palca 2 na primie. Oto G-dur w 2. pozycji, z prymą na strunie E na progu 3:

Dźwięki to G A H C D E Fis G. Ten sam kształt przesunięty o strunę wyżej daje C-dur z prymą na strunie A na progu 3:

W pozycji G możesz też sięgnąć do Fis pod primą na strunie E na progu 2 oraz do A i H powyżej oktawy na strunie G na progach 2 i 4. Zawsze ucz się dźwięków wokół kształtu, a nie tylko od prymy do prymy: prawdziwe linie basowe cały czas schodzą poniżej prymy.

Diagram pokazuje G-dur na pierwszych dwunastu progach. Poszukaj kształtu w 2. pozycji, a potem znajdź go ponownie z primą na strunie A na progu 10 i na strunie E na progu 15 (niewidoczne, powyżej 12. progu).

Skala molowa, pentatonika i blues na basie

Moll naturalny

Skala moll naturalna idealnie mieści się w układzie jeden palec na próg z primą pod palcem 1. a-moll w 5. pozycji:

A H C D E F G A. To ten sam zestaw dźwięków co C-dur, zaczynający się od A (jego tonacji równoległej molowej, czyli paralelnej względnej).

Skale pentatoniczne

Skale pentatoniczne pomijają dwa dźwięki i zostawiają kształt z dwoma dźwiękami na strunie. To najbezpieczniejsze skale do wypełnień, bo nie zawierają półtonów, które mogłyby kolidować z akordem.

Pentatonika C-dur (C D E G A) używa tych samych pięciu dźwięków co pentatonika a-moll. Od struny A: C na progu 3, D na progu 5, E na strunie D na progu 2, G na strunie D na progu 5, A na strunie G na progu 2 i C na strunie G na progu 5.

Skala bluesowa

Dodaj kwintę obniżoną (Es w A) do pentatoniki molowej, a dostaniesz skalę bluesową. Na basie dźwięk bluesowy najlepiej działa jako przejściowy między kwartą a kwintą:

Tryby i akordy, do których pasują

Siedem trybów skali durowej używa tych samych dźwięków, ale każdy zaczyna się od innego stopnia, więc każdy ma własne brzmienie i pasuje do własnego akordu. Dla basisty praktyczne pytanie brzmi: „Które dźwięki są bezpieczne między dźwiękami akordu na tym akordzie?”

W C-dur oznacza to: C joński na Cmaj7, D dorycki na Dm7, E frygijski na Em7, F lidyjski na Fmaj7, G miksolidyjski na G7, A eolski na Am7 i H lokrycki na Hm7b5. Pełną teorię znajdziesz w lekcji o trybach.

Dorycki a eolski

Oba to tryby molowe, a na basie różnią się jednym dźwiękiem. Porównaj A dorycki (Fis) z A eolskim (F):

Jeśli zespół gra pętlę na jednym akordzie molowym w stylu funkowym, dorycki jest zwykle lepszym wyborem; jego seksta wielka brzmi jasno i otwarcie. W utworze w tonacji molowej, w którym pojawia się akord VI (F w a-moll), eolski pasuje do harmonii.

Zapisany w partii basowej (oktawę nad brzmiącą wysokością) A dorycki wygląda tak:

Miksolidyjski dla akordów dominantowych

Akord dominantowy septymowy chce tercji wielkiej i septymy małej, a miksolidyjski to skala, która ma obie. G miksolidyjski z kształtem skali durowej, F zamiast Fis:

Kiedy basista używa której skali

Skale na basie służą głównie do łączenia dźwięków akordu. Postaw prymy, kwinty i tercje na mocnych częściach (1 i 3), a potem wypełnij słabe części dźwiękami skali, które prowadzą do następnego akordu.

Dobry nawyk: gdy widzisz nowy akord, najpierw zagraj jego arpeggio, potem skalę wokół niego. Arpeggio mówi, gdzie wylądować, a skala mówi, jak tam dojść.

Ćwiczenia

1. Ćwiczenie pozycji: zagraj kształt G-dur w 2. pozycji, a potem przesuwaj go o próg w górę do każdej tonacji durowej aż do 9. progu.
2. Pary równoległe: zagraj C-dur od struny A, potem a-moll w 5. pozycji i zauważ, że mają wszystkie dźwięki wspólne.
3. Tryb do akordu: użyj odtwarzacza progresji, by zapętlić Dm7 G7 Cmaj7 i zagraj D dorycki, G miksolidyjski i C joński na każdym akordzie.
4. Wypełnienia pentatoniczne: graj prymy przez trzy części taktu i dwudźwiękowe wypełnienie pentatoniczne na części 4.
5. Eksploruj: sprawdź każdą skalę z tej lekcji na gryfie basu w eksploratorze skal.

Powiązane lekcje: Skala durowa, Skale molowe, Tryby, Pentatonika i blues, Arpeggia na basie, Linie basowe do progresji, Bas pięciostrunowy.

Strony skal: G-dur, a-moll naturalne, pentatonika a-moll, blues od A, D dorycki, G miksolidyjski.

Narzędzia: Eksplorator skal, Trener gryfu, Metronom.

Ćwiczenia: Skala durowa na basie, Pozycje skali durowej, Pentatonika na basie, Chromatyka na basie, Gryf basu 2, Budowa skal.

Idź za 8-tygodniową ścieżką dla średniozaawansowanych basistów, by ćwiczyć te kształty krok po kroku.