Ulotka · informacja dla muzyka · Skala

Gama es-moll harmoniczna

Dramatyczna, egzotyczna i napięta. Podwyższona septyma tworzy silny dźwięk prowadzący, a sekunda zwiększona między stopniami 6 i 7 brzmi wyraźnie bliskowschodnio lub klasycznie.

7 dźwięków
5 ♭
skala molowa

1Skład: co zawiera

Es – F – Ges – As – B – Ces – D

Wzór: 1 2 ♭3 4 5 ♭6 7
Kroki: C – P – C – C – P – C+P – P
Liczba dźwięków: 7
Krzyżyki i bemole: 5 ♭
Inna nazwa: eolska ♯7, gama mohamedańska

Stopień	Dźwięk	Interwał	Półtony	Funkcja
1	Es (E♭)	pryma	0	tonika
2	F (F)	sekunda wielka	2	supertonika
♭3	Ges (G♭)	tercja mała	3	medianta
4	As (A♭)	kwarta czysta	5	subdominanta
5	B (B♭)	kwinta czysta	7	dominanta
♭6	Ces (C♭)	seksta mała	8	submedianta
7	D (D)	septyma wielka	11	dźwięk prowadzący

2Wygląd: diagramy i brzmienie

Klucz wiolinowy

Klucz basowy

Klawiatura fortepianu

Gitara (strój standardowy E A D G H E)

Gitara basowa (E A D G)

Ukulele (G C E A)

Wskazówka: kliknij dowolny dźwięk, klawisz lub próg, aby go usłyszeć. Pomarańczowy = pryma.

3Wskazania: do czego służy

Powstała, by dać tonacjom molowym durową dominantę V i zmniejszony akord septymowy na dźwięku prowadzącym, dlatego to gama kadencji molowych: i–iv–V7–i, ii°–V7–i oraz akord vii°7 rozwiązujący się do i. Typowa dla muzyki klasycznej, neoklasycznego metalu, utworów w stylu flamenco, tanga, klezmerskich i muzyki filmowej. W jazzie gra się ją na V7♭9 rozwiązującym się do akordu molowego, zaczynając od prymy akordu docelowego. Jej piąty tryb to frygijska dominanta, więc obie gamy często stosuje się razem na akordzie dominantowym.

4Dawkowanie: jak ćwiczyć

Dziesięć minut dziennie w tempie 60–80 BPM. Najpierw wyodrębnij sekundę zwiększoną: graj stopnie 5-6-7-8 i z powrotem, aż rozciągnięcie będzie naturalne. Potem graj pełne przebiegi na dwie oktawy w triolach i szesnastkach oraz ćwicz arpeggia akordu i oraz V7 w obrębie gamy. Na gitarze używaj układów trzech dźwięków na strunie, w których sekunda zwiększona często wypada między dwiema strunami lub wymaga szerokiego rozciągnięcia. Na pianinie ćwicz ją obiema rękami w ruchu przeciwnym, aby utrwalić aplikaturę wokół podwyższonej septymy.

5Ostrzeżenia i częste błędy

Nie używaj jej bezmyślnie na każdym akordzie w utworze molowym: nad akordami iv, VI lub III podwyższona septyma może kolidować; tam lepiej pasuje moll naturalny lub dorycka. Sekunda zwiększona może brzmieć szablonowo, jeśli się ją nadużywa, więc mieszaj ją z ruchem stopniowym. Początkujący często zapominają, że podwyższona jest tylko septyma, a nie seksta (to byłby moll melodyczny). Pamiętaj, że podwyższona septyma może wymagać krzyżyka lub kasownika, których nie ma w zapisie tonacji.

6Interakcje z akordami, skalami i tonacjami

Akordy skali (trójdźwięki)

Stopień	Akord	Dźwięki
i	Esm	Es – Ges – B
ii°	Fdim	F – As – Ces
III+	Gesaug	Ges – B – D
iv	Asm	As – Ces – Es
V	B	B – D – F
VI	Ces	Ces – Es – Ges
vii°	Ddim	D – F – As

Akordy skali (akordy septymowe)

Stopień	Akord	Dźwięki
i(maj7)	Esm(maj7)	Es – Ges – B – D
iiø7	Fm7♭5	F – As – Ces – Es
III+maj7	Ges+maj7	Ges – B – D – F
iv7	Asm7	As – Ces – Es – Ges
V7	B7	B – D – F – As
VImaj7	Cesmaj7	Ces – Es – Ges – B
vii°7	Ddim7	D – F – As – Ces

Te same dźwięki, inny punkt wyjścia

Skala frygijska dominanta od B

7Inne dostępne opakowania

Ta sama skala od każdego dźwięku

Inne skale od tego samego dźwięku

Przed graniem uważnie przeczytaj tę ulotkę. Trzymaj ją w pobliżu instrumentu. Można z niej korzystać, drukować ją i udostępniać do użytku osobistego i edukacyjnego.